ලංකාවට ණය නැති සුදු මහත්තුරු

අමතක නොකළයුතු මැනිං

මෙරට විශේෂ සේවාවක් සිදුකළ විදෙස් ආණ්ඩුකාරවරුන් අතරේ මැනිංතුමාට හිමි වන්නේ ප්‍රධාන තැනකි. එතුමාගේ කාලය ගැන අවධානය යොමු කරද්දී මංමාවත් සහ දුම්රිය මාර්ග කිහිපයක් ගැනම සඳහන් කළ යුතු වන අතර, විශේෂිත කරුණු ලෙස කොළොන්නාවේ භූමිතෙල් ටැංකි පිහිටුවීමත්, කොළඹින් කොළොන්නාවට භූමිතෙල් ගෙන යෑම පිණිස දුම්රිය මාර්ගයක් තැනවීමත් අමතක නොකළ යුතු සංවර්ධන කාර්යයකි. එසේම ගම්පහ ආරෝග්‍ය ශාලාව විවෘත කරන ලද්දේද මැනිංතුමාගේ සුරතිනි. විශාල සංවර්ධන ක්‍රියාවලියකට පසුව 1925 අප්‍රේල් 01 දා සිය ආණ්ඩුකාර ධුරයෙන් අස්වීමට මැනිංතුමා කටයුතු කළේය.

ගමන් දිගු කළ හැව්ලොක්

මෙරට යටිතල පහසුකම් මෙන්ම ප්‍රධාන ගණයේලා සැලකෙන බොහෝමයක් දේ විදෙස් පාලන සමයන්හි අපට ලැබුණු දේවල්ය. ඒ අනුව 1893දී හැව්ලොක්තුමා ටෙක්නිකල් විiාලය අරඹා ආණ්ඩුවේ කර්මාන්ත සඳහා අවශ්‍ය පුහුණු ශ්‍රමිකයන් ලබා දුන්නේය. එසේම 1895දී බොරැල්ලේ ලේඩි හැව්ලොක් නමැති ආරෝග්‍ය ශාලාව පිහිටුවීය. ජාතික අධ්‍යාපනයක් බෞද්ධයන්ට දීම සඳහාම 1883දී කොළඹ ආනන්ද විiාලයද අරඹා තිබිණි. මේ සියල්ල අතරතුර මෙරට ගමනාගමන පහසුව ගැන අවධානය යොමු කළ හැව්ලොක්තුමා මුහුදුබඩ දුම්රිය මග අලුත්ගම සිට මාතරටත්, උඩරට දුම්රිය මග හපුතලේ සිට බණ්ඩාරවෙලටත්, උතුරු දුම්රිය මග පොල්ගහවෙල සිට කුරුණෑගලටත් දිගු කර ගමන පහසු කර තිබේ.

ගොවියන් ගොඩ දැමූ ග්‍රෙගරි

ගමකට වැවක් බැගින් වූ ගම් 1,600කට පමණ දිවි පෙවෙතෙක් ගතකළ 60,000ක පමණ වූ නුවර කලාවියේ ජනතාව ජලය හිඟකමින් ඉතාමත් දුක්කිත ජීවිත ගතකළේය. මේ බව ග්‍රෙගරිතුමාට ආරංචි වූයෙන් හෙතෙම වහාම ක්‍රියාත්මක වී සත්‍ය විස්තර සොයා බැලුවේය. කළ හැකි දේ විමසීය. ඉහත කී වැව්වල සොරොව් නොවූයෙන් ගම්වැසියන් හේන් ගොවිතැනින් ජීවත්වන බව වැටහී ගියේය. එහෙයින් එතුමා අනුරාධපුරයේ අභය වැව (බසවක්කුලම) හා මැදවච්චියේ පිහිටි මහ වැවද ප්‍රතිසංස්කරණය කරවීය. යම් වැවක වැව් කණ්ඩිය ගැමියන් විසින් ප්‍රතිසංස්කරණය කළහොත් රජයේ වියදමෙන් එහි සොරොව්වක් බැඳ දීමටද කටයුතු කර ඇත. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අස්වැන්න තුන් ගුණයකින් වැඩි වී ඇත.