දන්න කැලැන්ඩරේ නොදන්න කතාව

වසරක් යනු පෘථිවියට සූර්යයා වටා එක් වරක් පරිභ්‍රමණය සඳහා ගතවන කාලයයි. ඒ සඳහා දැනට ගතවෙන නිශ්චිත දින ගණන දින 365කි. තවත් සරල කළහොත් එය මාස දොළහක් ලෙසින්ද සඳහන් කළ හැකිය. සැබෑවටම මෙය සොබාදහම මඟින් සිදුකරන අපූරුම වූ සිදුවීමකි. එහෙත් නිවෙසේ දින දර්ශනයක් නොවන්නට අපටද එම අපූරු සිදුවීම සිතාගැනීමට හෝ අපහසුය. එනිසා දින දර්ශනය යනු අපට ඉතාම වැදගත් දෙයකි. එනිසා අප අද කියන්නට යන්නේ දින දර්ශනයේ කතාව ගැනය. එය ඉතා දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇති අපූර්ව කතාවකි. අප කොතරම් දින දර්ශන දැක තිබුණද ඒවා පරිහරණය කළද ඒ තුළත් නොදන්නා වූ කතා රැසක් පවතින බව ඉතා ප්‍රසිද්ධ රහසකි. නමුත් “මව්රට” පාඨක ඔබට එය තවදුරටත් එසේ රහසක් නොවන්නේ ඒ සියල්ල අප අද මුල්වරට හෙළිකරනා නිසාය. සැබෑවටම මෙය දැනගත යුතුම කතාවකි.

දින දර්ශනය අප පහසුවටත් ලේසියටත් දැනට හඳුන්වන්නේ “කැලැන්ඩර්” යනුවෙනි. නමුත් එය නම් ඉංග්‍රීසි වචනයකි. කැලැන්ඩර් හෙවත් Calender යන එම වචනය නිර්මාණය වී ඇත්තේ Calend යන රෝම වචනය හරහාය. Calend යනු නව සඳ ඇති මුල්ම දිනය හෙවත් මාසයේ මුල්ම දිනයයි. මේ අතර එදා සිට මේ දක්වාම මිනිසුන් විසින් දින දර්ශන රැසක්ම භාවිත කරයි. එහෙත් ලොව පුරා පොදුවේ භාවිත කරනුයේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය ප්‍රමුඛ බටහිර රටවල් භාවිත කරනා දින දර්ශනයයි. එය කිතු උපතේ සිට දින ගණින ආකාරයට නිර්මාණය වූ දින දර්ශනයයි. එහිදී Anno Domini යන ලතින් වචනය කෙටි කර AD හෙවත් ක්‍රිස්තු වර්ෂ යනුවෙන් භාවිත කරන අතරම කිතු උපතට පෙර ඇඟවීම සිදුකරන්නේ Before Christ යන ලතින් වචනය කෙටි කර BC හෙවත් ක්‍රිස්තු පූර්ව යනුවෙනි. මේ අතර දින දර්ශනයේ ඇති මාස දොළහට නම් ලැබුණු හැටිද ප්‍රසිද්ධ රහසකි. අප පහත සඳහන් කරන්නේ දින දර්ශනයේ ඇති එම මාස දොළහට නම් ලැබුණු ආකාරයයි.

(01) ජනවාරි – අතීත රෝමයේ දොරටුවට අධිපති දෙවියා වූ Janus යන්නෙන් ඇති වූ මාසය “ජනවාරි” මාසයයි.
(02) පෙබරවාරි – රෝම ස්ත්‍රියක් වූ Janu Februs වෙනුවෙන් කැපකළ මාසය “පෙබරවාරි” මාසයයි.
(03) මාර්තු – යුද්ධයට අධිපති අඟහරු ග්‍රහයා සඳහා වූ මාසය “මාර්තු” මාසයයි.
(04) අප්‍රේල් – ආදරයට අධිපති Aphrodite දෙවියන්ට කැපකළ මාසය “අප්‍රේල්” මාසයයි.
(05) මැයි – මහා දෙවි බ්‍රහස්පති දෙවියන්ට කැපකළ මාසය “මැයි” මාසයයි.
(06) ජුනි – සුප්‍රකට Junius නම් රෝම පවුල වෙනුවෙන් කැපකළ මාසය “ජුනි” මාසයයි.
(07) ජූලි – රෝම දින දර්ශනයේ නිර්මාතෘ වෙන ජූලියස් සීසර්ට වෙන් කළ මාසය “ජූලි” මාසයයි.
(08) අගෝස්තු – ඔගස්ටන් සීසර් වෙනුවෙන් වෙන් කළ මාසය
“අගෝස්තු” මාසයයි.
(09) සැප්තැම්බර් – වසර ආරම්භයේදී සත්වැනි මාසය
“සැප්තැම්බර්” මාසයයි.
(10) ඔක්තෝබර් – වසර ආරම්භයේදී අටවැනි මාසය
“ඔක්තෝබර්” මාසයයි.
(11) නොවැම්බර් – වසර ආරම්භයේදී නවවැනි මාසය
“නොවැම්බර්” මාසයයි.
(12) දෙසැම්බර් – වසර ආරම්භයේදී දසවැනි මාසය
“දෙසැම්බර්” මාසයයි.
ශ්‍රී ලාංකේය අපිට දින දර්ශනයේ ඇති පළමු මාසය වන්නේ ජනවාරි මාසයයි. එනම් අප මේ මොහොතේ ගෙවා දමමින් සිටිනා මාසයයි. අතීතයේදී මෙම අපූරු ජනවාරි මාසය තුළ ඉතාම වැදගත් සුවිශේෂී සිදුවීම් ගණනාවක් සිදුව තිබේ. එහෙත් එම සිදුවීම් අතරින් සිදුවීම් දෙක තුනක් හැරුණුකොට අනෙකුත් සිදුවීම් කිසිවක් කියවන ඔබ නොදන්නා හෝ මතකය තුළින් ගලිහී ඇති බව අපේ විශ්වාසයයි.
නලින්ද සම්පත්