විහාර දේවාලගම් පනත
විහාර හා දේවාලවල මුදල් සහ දේපළ නොමනා අයුරින් පාලනය වීමත් අකටයුතු දේ සිදුවීමත් නිසා යම් ගැටලුකාරී තත්ත්ව ඇති බව විටින් විට කතිකාවට ගැනුණත් ගෝඩ්න්තුමා පත්ව එනතුරු ස්ථිර විසඳුමක් ගෙන නොතිබූ අතර ඒ සඳහා 1889 දී විශේෂ පනතක් ගෙන ඒමට ගෝඩන්තුමා කටයුතු කළේය. ඒ අනුව විහාර දේවාල පාලන බලය භික්ෂුන්වහන්සේ ප්රමුඛ ගිහි ප්රභූ පිරිසකගෙන් යුත් සංවිධානවලට පැවරී තිබිණි. පළාත් පාලන කමිටු මගින් ඒ සියල්ල නිරීක්ෂණයටද නීති සම්පාදනය වීමෙන් අකටයුතුකම් නැවතිනි.
ස්වේච්ඡා හමුදා
ලංකාවට ස්වේච්ඡා හමුදාවක අවශ්යතාව වටහාගත් ගෝඩ්න්තුමා ඒ සඳහා මූලික පියවර තබමින් ස්වේච්ඡා හමුදාවක් ආරම්භ කිරීමට පියවර ගත්තේය. ඒ අනුව 1880 ලංකාවේ ඇතිකරන ලද ස්වේච්ඡා හමුදාවේ කර්නල් පදවියට වේල්ස් කුමාරයා පත්විය. එය මෙරට හමුදා ආරම්භයේ සංදිස්ථානයක් සේ සැලකිය හැකිය.
දෙවැනි ජන ලේඛනය
1881ට පෙර එක්වරක් පමණක් මෙරට ජනයා පිළිබඳ ගණනය කිරීමක් කර තිබුණද එහි බොහෝ අඩුපාඩු ඇතැයි හඳුනාගත් පසු 1881දී දෙවැනි වරට ජන සංඛ්යා ලේඛනගත කිරීමට පියවර ගැනිණි. ඒ අනුව 1881 වන විට මෙරට සමස්ත ජනගහනය වූයේ 2,759,788කි. එලෙස ජනගහනය ගණනය කිරීම තුළ මෙරට යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය ආදී කාරණා රැසකට පහසුකම් සැලසිණි.
