ජපනුන්ගෙ බෝම්බ නිසා මුහුදෙ ගිලුණු නැව

අපි අතීතය දෙස අවධානයෙන් යුතුව බැලීමේදී ගෙවී ගිය වසරවල්වල “අප්‍රේල්” මාසය යනු බොහෝ රටවලට අඳුරු අතීතයක් උරුමකර දුන් මාසයකි. ඊට සමීපම උදාහරණය වන්නේ අප්‍රේල් 21 වෙනිදා අපේ රටට එල්ල වූ පාස්කු ප්‍රහාරයයි. මේ අතර සාගරයේ යාත්‍රා කරන ඇතැම් නෞකාවලටද අප්‍රේල් මස යනු එතරම් සුබදායික මාසයක් නොවේ. වර්ෂ 1912 අප්‍රේල් 15 වෙනිදා “ටයිටැනික්” නෞකාවේ කතාව ඔබට මතක නම් අපි මුලින් කී කතාව ඔබද දැන් පිළිගන්නා බවට සැකයක් නැත.

වර්ෂ 1912 අප්‍රේල් 10 වෙනිදා එම මහා නෞකාව එක්සත් රාජධානියේ සවුත් හැම්ප්ටන් වෙතින් සිය මංගල ගමන එක්සත් ජනපදයේ පිහිටි නිව්යෝර්ක් දක්වා පිටත් වූ අතර අප්‍රේල් 10 වෙනිදා එය උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරයේදී අයිස් පරයක ගැටීමෙන් විනාශ විය. එය එවකට ලෝකයේ සිදු වූ මාරාන්තිකම සමුද්‍රීය අනතුර ලෙසින් හැඳින්වූ අතර මෙම 2020 වර්ෂයට එම සිදුවීම සිදුවී වසර එකසිය අටකි. එහෙත් අද අපේ කතාව ටයිටැනික් නෞකාව මුහුදු පතුලේ සැඟවී වසර තිහකට පසු මුහුදු පතුලේ සැඟව ගිය සුප්‍රසිද්ධ නෞකාවක් ගැනය.

එස්.එස්. බි්‍රටිෂ් සාට්ජන්ට් නෞකාව යනු එවකට නැගෙනහිර මුහුදු තීරයේ ගිලී ගිය නෞකාවකි.ඒ එදා 1942 අප්‍රේල් මස 09 වෙනිදා ත්‍රිකුණාමලය වරායට ජපනුන් විසින් පහර දෙන අවස්ථාවේය. අප රට අවට මුහුදේ ගිලී ගිය නෞකාවන් අතරින් මෙම ඉතා විශාල එස්.එස්. බි්‍රටිෂ් සාට්ජන්ට් නෞකාව හැඳින්වෙන්නේ සංචාරකයින්ට ඉතා පහසුවෙන් ළඟාවිය හැකි ඉතාම ආකර්ෂණීය පරිසරයක් නිර්මාණය වී ඇති නෞකාව ලෙසිනි. එය නැරඹීමට එන දෙස් විදෙස් රටවල සියලු සංචාරකයින්ට එය අදටත් ඉතාම පැහැදිලිව නැරඹිය හැකිය. මෙම එස්.එස්. බි්‍රටිෂ් සාට්ජන්ට් නම් නෞකාව දැනට මුහුදු පතුලේ සැඟවී වසර හැත්තෑ අටකි. එම දිනය යෙදුනේ මෙම වසරේ අප්‍රේල් 09 වෙනිදාටය. එදිනට හරියටම එස්.එස්. බි්‍රටිෂ් සාට්ජන්ට් නම් නෞකාව මුහුදු පතුලේ සැඟවී ගොස් වසර හැත්තෑ අටක් සම්පූර්ණ විය. ඉතින් අද අපගේ කතාවද අඳුරු අතීතයක් උරුමව ඇති එස්.එස්. බි්‍රටිෂ් සාට්ජන්ට් නෞකාව පිළිබඳවය.

එදා නැගෙනහිර මුහුදු තීරයේ ගිලී ගිය නෞකාවේ සැබෑ නාමය වන්නේ එස්.එස්. බි්‍රටිෂ් සාට්ජන්ට්ය.එය Palmers Shipbuilding and Iron Company සමාගමේ දැවැන්ත නිෂ්පාදනයකි. එම එස්.එස්. බි්‍රටිෂ් සාට්ජන්ට් නෞකාව එදා මුහුදට දියත් කරන්නේ 1922 පෙබරවාරි මස 27 වෙනිදාය. එවිට එම නෞකාව අයත් වී ඇත්තේ British Tanker Company නම් සමාගමටය. ටොන් 5868ක් බර වූ එස්.එස්. බි්‍රටිෂ් සාට්ජන්ට් නෞකාවේ වාෂ්ප එන්ජින් දෙකක් තිබුණු බව සඳහන් වෙයි.තවද එහි එක් අවර දණ්ඩක් මෙන්ම එක් අවර පෙත්තක්ද තිබී ඇත. මෙම නෞකාව මීටර් 122.1 දිග වූ අතර මීටර් 16.5 පළල විය. උස වූයේ මීටර් 10කි. තවද නෞකාවේ උපරිම වේගය වී තිබෙන්නේද පැයට නාවික සැතපුම් 10කි. දැනට මෙම නෞකාව මුහුදු පත්ලේ සැඟව ඇති අතර මුලින් කී ලෙස දෙස් විදෙස් සංචාරකයින්ට ඉතා පහසුවෙන් ළඟාවිය හැකි ඉතාම ආකර්ෂණීය ලෙසින් පරිසරයක් නිර්මාණය වී ඇති එකම නෞකාව ලෙසද මෙම නෞකාව සැලකෙයි. එය එසේ වෙන්නට එකම හේතුව වන්නේ නෞකාව ගිලී ඇති ස්ථානයේ පවතින වැලි සහිත මුහුදු පතුල මෙන්ම හොඳින් හිරු එළිය පතිත වෙන පැහැදිලි වූ ජලයයි. මේ වෙනවිට විශාල මත්ස්‍ය ගහනයක් පවා එම නෞකාව වාසස්ථානයක් කරගෙන ඇති අතර මෙය සංචාරක කර්මාන්තයේ ප්‍රවර්ධනට දායක වෙන නෞකාවක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. දෙස් විදෙස් සංචාරක ප්‍රජාවට මෙම නෞකාව නැරඹීමට කායන්කර්නි, වාකරේ සහ පාසිකුඩා නම් වූ කිමිදුම් මධ්‍යස්ථානවලින් ගමන් කළ හැකිය.

එදා 1942 අප්‍රේල් 09 වෙනිදා ත්‍රිකුණාමලය වරායට ජපනුන් විසින් පහර දෙන විට මෙම එස්.එස්. බි්‍රටිෂ් සාට්ජන්ට් නෞකාව වරායෙන් පිටතට දියත් කර තිබූ අතර එම නිසාම නෞකාව බේරාගැනීමට නොහැකි වී තිබේ. ගුවනේ සිට ගුවන්යානා මඟින් ත්‍රිකුණාමලය වරාය හා අවට නිරීක්ෂණය කළ ජපනුන් එදා එසේ නිරීක්ෂණය කරනා විට මෙම නෞකාව දැක තිබේ. පසුව ඔවුන් ඊට බෝම්බ කීපයක් හෙළා තිබේ. එහිදී එස්.එස්. බි්‍රටිෂ් සාට්ජන්ට් නෞකාවේ සිටි නාවික හමුදා සෙබළුන්ද ඊට ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කර ඇත. එම ප්‍රහාර නිසා ජපනුන්ගේ ගුවන්යානා දෙකක්ද මුහුදට කඩා වැටී ඇති අතර ඒත් සමඟම එල්ල වූ බෝම්බයකින් එස්.එස්. බි්‍රටිෂ් සාට්ජන්ට් නෞකාවද දෙකඩ වූ බව සඳහන්ය. ඒත් සමඟම නෞකාව මුහුදේ ගිලී යන්නට වූ අතර එය ගිලෙනා විට නෞකාවේ ඉදිරිපස කොටස උඩුයටිකුරු වී ගොස් ඇති අතර නෞකාවේ පිටුපස කොටස ඇලවෙන්නට විය. ඒ අනුව එදා එසේ කොටස් දෙකකට නෞකාව මුහුදු පත්ලට ගිය අතර අදත් එය ඒ ආකාරයෙන්ම මුහුදු පතුලේ ඇති ආකාරය දැකගත හැකිය.

එස්.එස්.බි්‍රටිෂ් සාට්ජන්ට් නෞකාව නැරඹීමට යන මාර්ගය ගැන පැවසීමේදී යා යුතු සරලම මාර්ගය මෙසේය. වාකරේ හරහා වැටී තිබෙන ත්‍රිකුණාමලය මඩකලපුව ප්‍රධාන මාර්ගයේ හමුවෙන කායන්කර්නි පාලම අසලින් වෙරළ දෙසට ඇති මාර්ගයේ පාසිකුඩා හෝ කායන්කර්නි පැමිණ මුහුදේ කිලෝමීටර් පහක් පමණ බෝට්ටුවකින් ගිය පසු නෞකාව ගිලී තිබෙනා ස්ථානයට ළඟාවිය හැකිය. අපේ මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදලේ මුහුදු පුරාවිද්‍යා ඒකකයේ පර්යේෂකයින් පවසන්නේ ශ්‍රී ලංකාව අවට මුහුදේ ගිලී ගිය නෞකා අතරින් ඉතාමත් පහසුවෙන් ළඟාවිය හැකි මෙන්ම ආකර්ෂණීය පරිසරයක් නිර්මාණය වී ඇති නෞකාව මෙය බවයි. වැලි සහිත මුහුදු පතුලක ගිලී ඇති මෙය ඉතා ගැඹුරු නොවූ ස්ථානයක පිහිටීම නිසා සංචාරක ප්‍රජාවට ඊට පහසුවෙන් ළඟාවිය හැකි බවද ඔවුන්ගේ අදහසයි. ඔවුන් පවසන පරිදි නෞකාව දැනට ඇත්තේ මීටර් 25ක් පමණ ගැඹුරු වූ මුහුදු පතුලේය. නෞකාව තුළ මත්ස්‍යයින් රැසක්ම මෙන්ම කොරල්පර රැසක්ද වර්තමානයේ දක්නට ලැබෙයි.

එදා ජපනුන්ගේ බෝම්බ නිසා නෞකාව ගිලී ගිය පසු නැවත එය හමුවන්නේ නෞකාව ගිලී වසර තිස් අටකට පමණ පසුවය. ඒ 1980 වර්ෂයේය. ශ්‍රී ලංකාව අවට මුහුදේ විසිතුරු මත්ස්‍ය අපනයනය ප්‍රචලිතව තිබීමත් සමඟ ඔවුන් සොයා ගිය කිමිදුම්කරුවන් පිරිසකට එවකට මෙම නෞකාව හමුවී තිබේ. පසුව එහි තිබූ වටිනා භාණ්ඩ රැසක්ම ගොඩට ගෙන ආ අතර එවකට නෞකාවේ වටිනා තුවක්කුවක්ද තිබූ බව ප්‍රසිද්ධ රහසකි. පසුව එයද ගලවා බෝට්ටුවක පටවා ගෙන ඒමට එවකට පිරිසක් උත්සාහ ගෙන ඇති අතර මඳ දුරක් එද්දී අධික බර නිසා එය එසේ ගෙනඒමට නොහැකි වූ බව සඳහන්ය. පසුව එය යළි මුහුදු පත්ලටම අතහැර දැමීමට ඔවුන් කටයුතු කර ඇත. එනිසා දැන් එය සොයාගැනීම පහසු නැත. නමුත් නෞකාවත් ගොඩබිමත් අතර එය නිසැකවම තිබිය යුතු බව අපේ විශ්වාසයයි.

උතුරු නැගෙනහිර එදා පැවති යුද වාතාවරණය පසුගිය සමයේදී අවසන් වූ පසු නැගෙනහිර මුහුදේ මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදල මඟින් මුහුදු පුරාවිද්‍යා ගවේෂණයේදී මෙම නෞකාව පිළිබඳව අවධානය යොමුකිරීම ආරම්භ කරන්නට විය. එහිදී මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදල පවසා සිටින්නේ දැනට ඔවුන් ගවේෂණය කර ඇති නෞකා අතරින් වඩාත් හොඳින් ආරක්ෂා වී ඇති නෞකාව වන්නේ එස්.එස්. බි්‍රටිෂ් සාට්ජන්ට් නෞකාව බවයි. දැනට නෞකාව කොටස් දෙකකට වෙන්ව ඇති අතර එහි එක් කොටසක් මීටර් 75ක් වෙයි. අනෙක් කොටසේ ප්‍රමාණය මීටර් 52.8කි. තවද නෞකාවේ පිටුපස කොටසේ පළල මීටර් 16 ක් බවද පැවසෙයි.මේ අතර එදා මෙය අප රටට පැමිණ ඇත්තේ බි්‍රතාන්‍යයේ නැගෙනහිර නාවික බලඇණියේ මෙහෙයුම් කටයුතු සඳහාය. එහෙත් නෞකාවට එදා සිදුවූයේ ජපනුන්ගේ බෝම්බ ප්‍රහාරයන් හමුවේ මුහුදු පතුලේ සැඟවී යාමටය. මේ අතර මේ නෞකාව ගැන අදටත් ගවේෂණ කරනු ලැබෙයි.

රුවන් එස්. සෙනවිරත්න