සුගලා දේවිය යනු හෙළ කිරුළට උරුමකම් කියන්නට අයිතියක් තිබූ රජ බිසවකි. එනිසා බොහෝ පිරිසක් ඇය හඳුන්වා ඇත්තේ සුගලා රැජින ලෙසිනි. එසේම ඇය සේනාධිනායිකාවකි. මහ පරාක්රමබාහු රජුගේ සේනාවන්ට එරෙහිව ඇය සටන් කිහිපයක් මෙහෙයවා තිබිණි. ඒ උතුම් වූ දළදා වහන්සේ හා ප්රාත්රා ධාතුන් වහන්සේ රැක ගැනීමේ කටයුත්ත වෙනුවෙනි. එනිසාම ඇය ඉතිහාසය උඩු යටිකුරු කළ වීර කාන්තාවක ලෙසද ප්රසිද්ධය.
විජයබාහු රජුගේ මිනිබිරියක වූ සුගලා දේවිය පසු කලෙක විජයබාහු රජුගේ සොයුරියක වූ මිත්තාගේ පුතකු වන ශ්රී වල්ලභයන් සමග විවාහ ගිවිස ගත්තාය. සුගලා දේවිය සමඟ විවාහයෙන් පසුව ශ්රී වල්ලභයන් හට රෝහණ දේශයේ කිරුළ හිමිවෙයි. ශ්රී වල්ලභයන්ගේ ඇවෑමෙන් පසු ඔවුන්ගේ පුත් මානාභරණට එම කිරුළ හිමිවිය. මේ කාලයේ පරාක්රමබාහු රෝහණ දේශයේ බලය අල්ලාගැනීමේ උත්සාහයක යෙදෙන අතර ඔහුගෙන් රෝහණ දේශයත්, දළදා වහන්සේත්, පාත්රා ධාතුවත් ආරක්ෂා කරගැනීම උදෙසා සුගලා දේවිය දැඩි කැපවීමකින් සහ උනන්දුවකින් යුතුව නිර්භීතව සේනා හසුරවමින් කටයුතු කර ඇත. එහෙයින් ඇය මෙරට වීරත්වයේ ලා සලකා කාන්තා චරිතක් බවට පත්වන්නීය.
දේහධාරී කාන්තාවක වූ සුගලා බිසව අඩි හතක් පමණ උසින් යුතු වූ බවත් ජනප්රවාදයේ පැවත එන කාරණාවකි. කෙසේ වුවද මෙරට ඉතිහාසය ගැන ලියැවුණු මහාවංශයේ ඇයට හිමිව ඇත්තේ සුළු ඉඩක් වීමද යම් මතභේදයකට තුඩුදුන් කාරණයක් ලෙස සඳහන් කළ හැකිය. එලෙස ඉතිහාසය තුළම සැඟවී ගිය සුගලා දේවිය සම්බන්ධ කතිකාව අලුත් කරමන් යළිත් ඇය ගැන කතාව කරළියට එන්නේ 2013 වසරේදීය.
ඒ, මහවැලි ‘සී’ කලාපයේ ගල් පර්වතයක මිහිදන් කර තිබූ සුගලා දේවියගේ සිරුර කිසියම් පිරිසක් විසින් සොයාගෙන කෝටි ගණනක වස්තුව පැහැරගෙන නිරුපද්රිතව තිබූ ඇගේ සිරුර විනාශ කර ඇති බවට පැතිරගිය කතාවත් සමගිනි. එහිදී වඩාත් වැදගත් කාරණය වනුයේ එලෙස යම් සිරුරක් බෙහෙත් ගැල්වීම මගින් නිරුපද්රිතව තබා ගැනීමේ හැකියාව තිබුණා නම් එවැන්නක් සනාථ කිරීමට මෙරටින් හමුවූ එකම සාක්ෂිය එයින් විනාශ වී යෑමය.
කතාව ප්රචලිතව ඇති ආකාරයට අදාළ ගල්කුල බෝර දමා පුපුරා හැරීමේදී විශාල ගල් දෝනාවක් හමුව තිබේ. එහි තිබී හමුවූ ගල් පෙට්ටියක් තුළ කාන්තා මළ සිරුරක් තිබී හමුවී ඇති අතර ගල් කොරියේ කටයුතු කළ පිරිස එම සිරුර සමග තිබූ වස්තුව රැගෙන සිරුර පිළිස්සීමට කටයුතු කර තිබේ. එහෙත් සිරුර පිළිස්සී නොයෑම නිසා අවසානයේ එය මහවැලි ගඟට දැමූ බවත් පැවසෙයි.
එහෙත් මේ සියල්ල දන්නා බොහෝ පිරිසක් අද පවසනුයේ සිද්ධියට සම්බන්ධ කිසිවකුත් අද ජීවත්ව නැති බවකි. ඔවුන් විවිධාකාර අනතුරු සහ උපද්රවවලට හසුව මියගොසිනි. තතු දන්නෝ පවසන ආකාරයට ඒ සුගලා දේවියට කළ අපහාසයත් ඉතිහාසයට කළ විනාශයත් නිසාවෙනි. එසේ බලද්දී ඒ හමුවූයේ සුගලා දේවියගේ සිරුර නොවේ යැයි කියා කිසිවකුටත් තර්ක කළ නොහැකිය.
කුමාර රත්නායක
