නිව්යෝර්ක් නගරයේ දේශපාලන හදවත බඳු ග්රේසි මැන්ෂන් මන්දිරය අසල පසුගියදා සිදුවූයේ මුළු මහත් ඇමෙරිකානු ආරක්ෂක පද්ධතියම මෙන්ම ලෝක ප්රජාවම දැඩි කම්පනයකට පත් කළ මාරාන්තික සිදුවීමකි. මෙය හුදෙක් විරෝධතාවක් අතරතුර ඇති වූ නොසන්සුන්තාවක් නොව, ලෝකයේ දරුණුතම සහ අස්ථාවරම පුපුරන ද්රව්යයක් ලෙස සැලකෙන ‘සාතන්ගේ මව’ භාවිත කරමින් සිය ගණනකගේ ජීවිත බිලිගැනීමට සැලසුම් කළ සූක්ෂ්ම ත්රස්ත කුමන්ත්රණයකි. මෙම ලිපිය හරහා එම මාරාන්තික කුමන්ත්රණයේ සුලමුල, එහි සැඟවුණු ජාත්යන්තර සබඳතා සහ ‘සාතන්ගේ මව’ නැමැති බියකරු රසායනික අවියේ විද්යාත්මක පසුබිම පිළිබඳ ඉතා ගැඹුරු සහ දීර්ඝ විවරණයක් ඉදිරිපත් කෙරේ.
මෙම ප්රහාරයේ ප්රධාන ඉලක්කය වූයේ නිව්යෝර්ක් නගරාධිපති අපේක්ෂකයකු මෙන්ම වත්මන් නගර සභා මන්ත්රීවරයෙකු වන ජොරාන් මම්දානිය. මම්දානි යනු නිව්යෝර්ක් දේශපාලනය තුළ සුවිශේෂ චරිතයකි. ඔහු සමාජ ප්රජාතන්ත්රවාදී අදහස් දරන, දකුණු ආසියානු සම්භවයක් සහිත ප්රගතිශීලී නායකයෙකු ලෙස ප්රසිද්ධය. සිද්ධිය වූ දින ඔහුගේ නිල නිවස ඉදිරිපිට දක්ෂිණාංශික ක්රියාකාරිකයෙකු වන ජේක් ලැන්ග් විසින් සංවිධාන කළ මුස්ලිම් විරෝධී විරෝධතාවක් පැවැත්විණි. මෙම අවස්ථාව ත්රස්තවාදීන් විසින් තෝරාගෙන තිබුණේ අහම්බයකින් නොවේ. එක් පසෙකින් මුස්ලිම් විරෝධී පිරිසක් සහ අනෙක් පසෙකින් මම්දානිගේ ආධාරකරුවන් සිටින මොහොතක මාරාන්තික පිපිරීමක් සිදු කිරීම හරහා ජාතීන් සහ ආගම් අතර මහා ලේ වැගිරීමක් සහ දේශපාලන අස්ථාවරත්වයක් නිර්මාණය කිරීම ඔවුන්ගේ යටි අරමුණ විය.Sri Lanka Latest News
ප්රහාරය සඳහා යොදාගැනීමට තැත් කළ ‘ට්රයිඇසිටෝන් ට්රයිපෙරොක්සයිඩ්’ හෙවත් ‘සාතන්ගේ මව’ පිළිබඳ විද්යාත්මකව විමසා බැලීම මෙහිදී අතිශය වැදගත් වේ. ත්රස්තවාදී කවයන් තුළ මෙයට මෙම බියකරු නාමය ලැබී ඇත්තේ එහි ඇති අතිශය අසාමාන්ය අස්ථාවරභාවය නිසාවෙනි. ටී.එන්.ටී. වැනි මිලිටරි මට්ටමේ පුපුරන ද්රව්යයක් ක්රියාත්මක වීමට නම් නිසි ක්රමවේදයක් සහ විශාල ශක්තියක් අවශ්ය වුවද, ටී.ඒ.ටී.පී. යනු ඉතා සුළු උත්තේජනයකින් පවා මහා විනාශයක් කළ හැකි ද්රව්යයකි. හිරු එළියට නිරාවරණ වීම, සුළු ඝර්ෂණයක්, කම්පනයක් හෝ උෂ්ණත්වයේ ඉතා සුළු වෙනස්වීමක් පවා මෙය ක්ෂණිකව පුපුරා යාමට ප්රමාණවත්ය. මෙහි ඇති වඩාත්ම භයානකම තත්ත්වය වන්නේ මෙය නිපදවීම සඳහා අවශ්ය අමුද්රව්ය ඕනෑම සාමාන්ය සුපිරි වෙළෙඳසලකින් හෝ ෆාමසියකින් ඉතා අඩු මිලට ලබාගත හැකි වීමයි. නිය ආලේපන ඉවත් කරන දියර සහ හයිඩ්රජන් පෙරොක්සයිඩ් වැනි ද්රව්ය නිසි රසායනික අනුපාතයන්ට අනුව මිශ්ර කර, රසායනාගාරයක් නොමැතිව නිවසේ මුළුතැන්ගෙයකදී පවා මෙය නිපදවිය හැකිය. 2015 පැරිස් ප්රහාරය සහ 2016 බ්රසල්ස් ප්රහාරය සඳහා ද ත්රස්තවාදීන් යොදාගත්තේ මෙම ‘සාතන්ගේ මව’ නැමැති රසායනික අවියයි.
මෙම මාරාන්තික මෙහෙයුම ක්රියාත්මක කිරීමට උත්සාහ කළ සැකකරුවන් දෙදෙනා වන්නේ 19 හැවිරිදි ඉබ්රහිම් කියුමි සහ 18 හැවිරිදි එමීර් බාලට්ය. මොවුන්ගේ පසුබිම පිළිබඳ ඇමෙරිකානු බුද්ධි අංශ සිදු කළ විමර්ශනවලදී අතිශය භයානක තොරතුරු රැසක් අනාවරණය විය. මොවුන් හුදෙක් අන්තර්ජාලය ඔස්සේ අන්තවාදී වූවන් පමණක් නොව, ජාත්යන්තර ත්රස්ත ජාලයන් සමග ඍජු සබඳතා පැවැත්වූවන් බව හෙළිවී තිබේ. විමර්ශන වාර්තාවලට අනුව, මෙම තරුණයන් දෙදෙනා පසුගිය කාලසීමාව තුළ තුර්කිය, සෞදි අරාබිය සහ ඔස්ටේ්රලියාව යන රටවල සංචාරය කර ඇත. එහිදී ඔවුන් අයි.එස්.අයි.එස්. සංවිධානයට සම්බන්ධ පුහුණු මධ්යස්ථාන හෝ අන්තවාදී කණ්ඩායම් හරහා පුපුරන ද්රව්ය හැසිරවීම සහ ප්රහාර සැලසුම් කිරීම පිළිබඳ මූලික පුහුණුවක් ලබා ඇති බවට සැක කෙරේ. විශේෂයෙන්ම අයි.එස්.අයි.එස්. සංවිධානය සිය අනුගාමිකයන්ට උපදෙස් දී ඇත්තේ ඍජු යුද්ධයකට වඩා බටහිර ලෝකයේ නගර මධ්යයේ මෙවැනි ‘තනිවෙච්ච වෘකයන්’ ලවා ප්රහාර එල්ල කර ජනතාව භීතියට පත්කරන ලෙසයි.
ප්රහාරය සැලසුම් කර තිබූ ආකාරය ද ඉතාමත් සූක්ෂ්ම සහ කුරිරුය. මොවුන් ටී.ඒ.ටී.පී. පුපුරන ද්රව්ය අඩංගු බෝම්බය සකස් කර තිබුණේ Gatorade නමැති ක්රීඩා පානයක් අඩංගු බෝතලයක් තුළය. එය පිටතට නොපෙනෙන සේ ටේප්වලින් ඔතා තිබූ අතර, ඕනෑම මොහොතක පුපුරා යාමට සූදානම් කර තිබිණි. විරෝධතාව අතරතුර පවතින තෙරපීම සහ කලබලය ප්රයෝජනයට ගනිමින් මෙය ජනතාව දෙසට විසි කිරීමට ඔවුහු සැරසී සිටියහ. නිව්යෝර්ක් පොලිස් කොමසාරිස් ජෙසිකා ටිෂ් පසුව ප්රකාශ කළේ, මෙම බෝම්බය පුපුරා ගියේ නම් ග්රේසි මැන්ෂන් ඉදිරිපිට සිටි සිය ගණනකගේ ජීවිත අහිමි වීමට හෝ බරපතළ තුවාල ලැබීමට ඉඩ තිබූ බවයි. පොලිස් නිලධාරීන් විසින් සැකකටයුතු ලෙස හැසිරුණු මෙම තරුණයන් දෙදෙනා පරීක්ෂා කර අත්අඩංගුවට නොගත්තේ නම්, අද වන විට නිව්යෝර්ක් නගරය මහා මළගෙයක් වීමට ඉඩ තිබිණි.
මෙම සිදුවීම හරහා තහවුරු වන තවත් ප්රබල සාධකයක් වන්නේ නූතන ත්රස්තවාදය තාක්ෂණය සහ සමාජ මාධ්ය හරහා ඉතා වේගයෙන් ව්යාප්ත වන බවයි. සැකකරුවන් දෙදෙනාම ඉතා ළාබාල වියේ පසුවන්නන් වීමත්, ඔවුන් අයි.එස්.අයි.එස්. මතවාදයට මෙතරම් තදින් ඇලී සිටීමත් මගින් පෙනීයන්නේ අන්තවාදය තවමත් ලෝකයට විශාල තර්ජනයක් බවයි. ‘සාතන්ගේ මව’ වැනි ද්රව්ය නිපදවීමට අවශ්ය උපදෙස් අඳුරු අන්තර්ජාලය හරහා ඉතා පහසුවෙන් ලබාගත හැකිය. එසේම, මෙම ප්රහාරය සඳහා තෝරාගත් දේශපාලන පසුබිම දෙස බැලීමේදී පෙනී යන්නේ, ත්රස්තවාදීන් උත්සාහ කරන්නේ සමාජයේ පවතින දේශපාලනික සහ ආගමික බෙදීම් තවදුරටත් උග්ර කරමින් රටවල් අභ්යන්තරයෙන්ම බිඳදැමීමට බවයි.
අවසාන වශයෙන්, ජොරාන් මම්දානි ඉලක්ක කර ගනිමින් දියත් කිරීමට තැත් කළ මෙම බෝම්බ ප්රහාරය, ශ්රී ලංකාව වැනි රටවලටද ලබාදෙන්නේ ප්රබල පාඩමකි. අන්තවාදය යනු ජාතික සීමාවන්ට කොටු වූවක් නොවන බවත්, එය ඕනෑම මොහොතක ඕනෑම වේශයකින් පැමිණිය හැකි බවත් මෙයින් පසක් වේ. බුද්ධි අංශවල සහ පොලිසියේ කඩිනම් ක්රියාමාර්ගය නිසා එදින ඇමෙරිකාව මහා විනාශයකින් බේරුණු නමුත්, ‘සාතන්ගේ මව’ වැනි අදෘශ්යමාන මාරකයන් පිළිබඳ ලොව පුරා පවතින අවදානම තවමත් පහව ගොස් නැත. ආරක්ෂක අංශවල අවධානය මෙන්ම සාමාන්ය ජනතාවගේ විමසිලිමත්භාවයද මෙවැනි මෘග ප්රහාර වැළැක්වීම සඳහා අත්යවශ්ය වේ. යුක්තිය සහ සාමය අගයන ලෝකයක් බිහිකිරීමට නම්, ආගමික සහ දේශපාලනික අන්තවාදයට තවදුරටත් ඉඩ නොතබා එය මුලිනුපුටා දැමීමට සියලු ජාතීන් එකාවන්ව පෙළ ගැසිය යුතු කාලය එළැඹ ඇත.
එස්.එම්. පතිනායක
