අහසේ මුහුණට මුහුණ ගැටුමක්!
ඉරාක අහසේදී ඇමෙරිකානු එෆ්-15 ප්රහාරක යානයක් විසින් ඉරානයට අයත් ‘ෂාහෙඩ්’ වර්ගයේ ඩ්රෝන යානයක් හඹායන ආකාරය දැක්වෙන වීඩියෝ දර්ශන පෙළක් මේ වනවිට අන්තර්ජාලය පුරා වේගයෙන් ප්රචාරය වෙමින් පවතී. ගුවන් අවකාශයේ ඩ්රෝන යානයක් ඉලක්ක කරගැනීමට උත්සාහ කරන ප්රහාරක යානය සහ පසුබිමින් නැගෙන දුම් වලාකුළු මෙම වීඩියෝවේ පැහැදිලිව දැකගත හැකිය.Sri Lanka Latest News
උතුරු ඉරාකයේදී සිදුවූ මෙම හඹායාම සම්බන්ධයෙන් විවිධ මත පළවෙමින් පවතී. සමහර සමාජ මාධ්ය වාර්තා සඳහන් කරන්නේ ඇමෙරිකානු එෆ්-15 යානයට එම ඩ්රෝන යානය බිම හෙළීමට නොහැකි වූ බවයි. තවත් වාර්තාවල දැක්වෙන්නේ අදාළ ඩ්රෝන යානය පසුව ඉරාකයේ අර්බිල් ප්රදේශයට ප්රහාරයක් එල්ල කර ඇති බවයි.
තෙල් මිල අහසේ!
මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින යුදමය වාතාවරණය හේතුවෙන් ලෝක වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල ඉහළ යාම හමුවේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ සිට මියන්මාරය දක්වා ලොව පුරා පාරිභෝගිකයෝ දැඩි බලපෑමකට ලක්ව සිටිති. සැපයුම් ජාලයන්හි ඇතිවී තිබෙන බාධා සහ අස්ථාවරත්වය හේතුවෙන් රථවාහන හිමියන් මෙන්ම සාමාන්ය නිවාස ඒකකද දරාගත නොහැකි බලශක්ති පිරිවැයකට මුහුණ දී සිටින බව වාර්තා වේ. මෙම තත්ත්වය ලෝක ආර්ථිකයේ උද්ධමනය ඉහළ යාමට ප්රධානතම හේතුවක් වී ඇති අතර, ඉන්ධන මිල පාලනය කරගැනීම සඳහා බොහෝ රටවල් විවිධ උපායමාර්ගික පියවර ගැනීමට උත්සාහ කරමින් සිටී.
ගෝලීය බලශක්ති අර්බුදය තවදුරටත් උග්ර වෙමින් පවතින අතර, විශේෂයෙන්ම දියුණු වෙමින් පවතින රටවල ජනතාවගේ ජීවන වියදම කෙරෙහි මෙය ඍජු බලපෑමක් එල්ල කර ඇත. මැදපෙරදිග කලාපයේ ස්ථාවරත්වයක් ඇති වනතෙක් ඉන්ධන මිලෙහි සැලකිය යුතු අඩුවීමක් අපේක්ෂා කළ නොහැකි බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති. මෙම තත්ත්වය හමුවේ විකල්ප බලශක්ති ප්රභවයන් වෙත යොමුවීමේ අවශ්යතාවද ලෝක මට්ටමින් යළිත් දැඩි ලෙස සාකච්ඡාවට බඳුන් වී තිබේ.
හෝමුස් අරින්න එකතු වෙන්න!
ලෝකයේ බලශක්ති සැපයුම සම්බන්ධයෙන් අතිශය තීරණාත්මක මුහුදු මාර්ගයක් වන හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සඳහා චීනය, ජපානය, ප්රංශය සහ දකුණු කොරියාව වැනි රටවල් පෙරමුණ ගතයුතු බවට ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ප්රකාශ කර තිබේ. මෙම මුහුදු මාර්ගය හරහා සිදුකෙරෙන ඉන්ධන ප්රවාහනයෙන් වැඩිම ප්රතිලාභ ලබන රටවල්, එහි ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් ද වගකීම දැරිය යුතු බව ජනාධිපතිවරයා අවධාරණය කර ඇත. වසර ගණනාවක් පුරා ඇමෙරිකානු නාවික හමුදාව මෙම කලාපයට ලබාදුන් ආරක්ෂාව පිළිබඳ පෙන්වා දෙමින් ඔහු පවසා ඇත්තේ තවදුරටත් එම බර ඇමෙරිකාවට පමණක් දැරිය නොහැකි බවයි.
හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය යනු ලොව දෛනික බොරතෙල් පරිභෝජනයෙන් හතරෙන් පංගුවක් පමණ ප්රවාහනය කෙරෙන ප්රධානම නල මාර්ගය බඳු ස්ථානයකි. විශේෂයෙන්ම ආසියානු රටවල් රැසක බලශක්ති අවශ්යතාවන් සපුරා ගැනීමට මෙම මාර්ගය අත්යවශ්ය වන බැවින්, එම රටවල් තම තමන්ගේ නැව් සමූහයට අවශ්ය ආරක්ෂාව සපයා ගැනීම යුක්තිසහගත බව ට්රම්ප් පාලනාධිකාරිය පෙන්වා දෙයි. මෙම ප්රකාශයත් සමග කලාපීය ආරක්ෂක කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ජාත්යන්තර දේශපාලන කරළිය තුළ දැඩි කතාබහක් නිර්මාණය වී තිබේ.
මෙම ඉල්ලීමට අදාළ රටවල් දක්වන ප්රතිචාරය මත ඉදිරි කාලසීමාව තුළ මැදපෙරදිග කලාපයේ නාවික ආරක්ෂක වැඩපිළිවෙළෙහි විශාල වෙනසක් සිදුවනු ඇතැයි දේශපාලන විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති. විශේෂයෙන්ම චීනය සහ ජපානය වැනි රටවල් තමන්ගේ ඉන්ධන අවශ්යතාව වෙනුවෙන් හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය මත දැඩිව යැපෙන බැවින්, ඔවුන්ගේ ආරක්ෂක අංශ මේ සඳහා යොමුකිරීමට සිදුවනු ඇතැයි ද වාර්තා වේ. කෙසේ වෙතත්, මෙම තීරණය කලාපයේ පවතින භූදේශපාලනික තත්ත්වයන්ට කෙලෙස බලපානු ඇත්ද යන්න පිළිබඳ ලෝක අවධානය යොමුව පවතී.
ඩුබායි කෝටිපතියා සේවකයන්ට දිගටම පඩි ගෙවන්න ලෑස්තියි!
බටහිර ආසියාවේ (මැදපෙරදිග) පවතින යුද ගැටුම් හේතුවෙන් ආර්ථික අවිනිශ්චිතතාවක් මතුව තිබුණද, තම ආයතනයේ කිසිදු සේවකයකු ඉවත් නොකරන බවට ඩුබායිහි වෙසෙන ඉන්දීය බිලියනපති රිස්වාන් සාජාන් සහතික වී තිබේ. ඩැනියුබ් සමූහ ව්යාපාරයේ නිර්මාතෘවරයා වන ඔහු, සිය ඉන්ස්ටග්රෑම් ගිණුම හරහා මෙම විශේෂ නිවේදනය නිකුත් කළේය.
තම ආයතනය යටතේ සේවය කරන 6,000කට අධික සේවක පිරිසගේ රැකියා සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ ඔහු මෙහිදී දැඩිව අවධාරණය කළේය. ‘යහපත් කාලයේදී සැවොම වර්ධනය ගැන කතා කරනවා. නමුත් දුෂ්කර කාලයේදී තමයි වටිනාකම් පරීක්ෂාවට ලක්වෙන්නේ’ යනුවෙන් ඔහු සඳහන් කර ඇත. ඒ අනුව කිසිදු සේවකයකු සේවයෙන් පහ නොකරන අතර, ඔවුන්ගේ වැටුප් නියමිත වේලාවට ගෙවන බවටද ඔහු පොරොන්දු විය.
රිස්වාන් සාජාන් මෑතකදී ඩුබායිහි මහල් 55කින් යුත් වාණිජ කුලුනක් විවෘත කළ අතර, එය බොලිවුඩ් සුපිරි තරුවක් වන ශාරුක් ඛාන් සිහිපත් කරමින් නම්කර තිබිණි. මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින යුදමය වාතාවරණය හමුවේ වුවද, තම සේවකයන් දිරිමත් කරමින් ඔහු ගත් මෙම තීරණය බොහෝ දෙනාගේ පැසසුමට ලක්ව තිබේ.
මොකා එකතු වුණත් හෝමුස් අරින්න බෑ!
ඉරාන ඉහළම පෙළේ හමුදා උපදේශක සහ හිටපු අයි.ආර්.ජී.සී. ප්රධානී මොහ්සෙන් රෙසායි අප්රේල් 02 වැනිදා ලෝක බලවතුන් කම්පනයට පත්කරමින් අතිශය තීරණාත්මක ප්රකාශයක් සිදුකර තිබේ. ලෝකයේ දිනපතා පරිභෝජනය කරන තෙල් ප්රමාණයෙන් හතරෙන් පංගුවක් ප්රවාහනය කෙරෙන ප්රධානතම මුහුදු මාර්ගය වන හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය වසාදැමීමට ඉරානය සූදානම් බවත්, එසේ වසා දැමුවහොත් ‘මුළු ලෝකයම එකතු වුවද’ එය යළි විවෘත කිරීමට ඉඩ නොතබන බවත් ඔහු අවධාරණය කළේය.
හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ පවතින ‘අශ්ව ලාඩමක’ හැඩය සහිත අතිශය පටු භූගෝලීය පිහිටීම ඉරානයට පවතින දැවැන්ත යුදමය වාසියක් බව පෙන්වා දුන් රෙසායි, විශාල නෞකාවකට මෙම පටු තීරය පසුකර යාමට පැය 7ක් හෝ 8ක් වැනි දීර්ඝ කාලයක් ගතවන බව පැවසීය. එම කාලය තුළ ඕනෑම නෞකාවක් ඉරාන ප්රහාරකයන්ගේ ඍජු ඉලක්කයක් බවට පත් කළ හැකි බවට ඔහු අනතුරු ඇඟවීය. ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්රායලය සමග පවතින යුද ආතතිය හමුවේ, ඉරානය මෙලෙස ලෝකයේ බලශක්ති සැපයුම අඩපණ කිරීමට තීරණය කළහොත් එය ලෝක ආර්ථිකයේ දරුණුතම කඩාවැටීමට හේතු වනු ඇතැයි ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ බිය පළකරති.
බුද්ධි නිලධාරීන් පසුපස පන්නයි!
ඊශ්රායලයේ ටෙල් අවිව් නුවර පිහිටි මහල් නිවාස සංකීර්ණයක් ඉලක්ක කරගනිමින් අප්රේල් 02 වැනිදා අලුයම ඉරානය විසින් අතිශය නිවැරදි ඉලක්කගත ඩ්රෝන ප්රහාරයක් එල්ල කර තිබේ. ඉරාන බුද්ධි අංශ වෙත ලැබුණු තොරතුරකට අනුව, ඊශ්රායල බුද්ධි අංශයේ ඉහළ පෙළේ නිලධාරීන් පිරිසක් රැඳී සිටි බව කියන නිවසක් වෙත මෙම ප්රහාරය එල්ල වී ඇති බවත්, එම ඉලක්කය සාර්ථකව විනාශ කළ බවත් ඉරාන පාර්ශ්වය ප්රකාශ කරයි.
ප්රහාරය සඳහා පුපුරණ ද්රව්ය රැගත් කුඩා ඩ්රෝන යානා කිහිපයක් භාවිත කර ඇති අතර, ඒවා අදාළ මහල් නිවාසයේ නිශ්චිත කොටසකටම කඩාවැදී ඇත. මෙම ප්රහාරයෙන් එම ස්ථානයේ සිටි නිලධාරීන් පිරිසක් මියගොස් හෝ බරපතළ තුවාල ලබා ඇති බව වාර්තා වන නමුත්, ඊශ්රායල බලධාරීන් මේ පිළිබඳ මෙතෙක් නිල ප්රකාශයක් නිකුත් කර නොමැත. නගර මධ්යයේ පිහිටි ජනාකීර්ණ ප්රදේශයක මෙවැනි ‘ශල්යකර්මයක් බඳු’ ප්රහාරයක් එල්ල කිරීමට ඉරානය සමත් වීම ඊශ්රායලයේ අභ්යන්තර ආරක්ෂාව පිළිබඳ දැඩි කතාබහක් මතුකර තිබේ. ප්රහාරයෙන් පසු ප්රදේශය වටලා ඇති ඊශ්රායල ආරක්ෂක අංශ වැඩිදුර පරීක්ෂණ පවත්වමින් සිටියි.
මහමොළකාරයාගේ ගෙදරටම ගහයි!
ඉරානයේ විදේශ සබඳතා පිළිබඳ මූලෝපායික කවුන්සිලයේ ප්රධානී සහ එරට විදේශ ප්රතිපත්තියේ ප්රධාන සැලසුම්කරුවකු වන කමල් ඛරාසි ඉලක්ක කරගනිමින් අප්රේල් 02 වැනිදා එල්ල වූ දරුණු ගුවන් ප්රහාරයකින් ඔහු බරපතළ තුවාල ලබා ඇති බව ඉරාන මාධ්ය වාර්තා කරයි. ඔහුගේ පෞද්ගලික නිවස ඍජුවම ඉලක්ක කරමින් මෙම ප්රහාරය එල්ල වී ඇති අතර, ප්රහාරය සිදුවන අවස්ථාවේ ඔහු නිවස තුළ රැඳී සිට ඇති බව තහවුරු වේ.
හිටපු විදේශ අමාත්යවරයකු මෙන්ම ඉරාන උච්චතම නායකයාගේ සමීපතම උපදේශකයකු වන ඛරාසි මෙලෙස ප්රහාරයට ලක්වීම, ඇමෙරිකා-ඊශ්රායල සහ ඉරාන ගැටුමේ අතිශය තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂ්යයකි. ඉරානයේ න්යෂ්ටික වැඩසටහන සහ ජාත්යන්තර සබඳතා මෙහෙයවන ප්රධානතම දේශපාලන චරිතයක් වන ඔහු ඉලක්ක කිරීම මගින් ඉරාන පාලන තන්ත්රයේ ඉහළම ආරක්ෂක වළලු පවා බිඳවැටී ඇති බව ආරක්ෂක විශ්ලේෂකයෝ පවසති. මෙම ප්රහාරයත් සමග කලාපීය යුද ගින්න තවදුරටත් ඇවිළී ගොස් ඇති අතර, ඉරානය විසින් මීට එරෙහිව දැඩි ප්රතිප්රහාර එල්ල කරනු ඇතැයි ලෝකයම අවධානයෙන් පසුවේ.
වන්දි දෙනකම් ගහනවා!
ඉරානය කිසිදු සටන් විරාම යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කර නොමැති බවත්, තම රටට සිදුවූ හානි සඳහා පූර්ණ වන්දි ගෙවන තෙක් යුද්ධය අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගෙන යන බවත් ඉරාන විදේශ අමාත්ය අබ්බාස් අරාග්චි ප්රකාශ කළේය. ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් ඉරානය සටන් විරාමයක් ඉල්ලා ඇති බවට කළ ප්රකාශයත් සමග මෙම දැඩි ප්රතිචාරය එල්ල වී තිබේ.
ඉරානයේ අයි.ආර්.අයි.බී. පුවත් ඒජන්සිය වාර්තා කරන පරිදි, ඉරානය කරුණු පහකින් යුත් සටන් විරාම සැලැස්මක් ඉදිරිපත් කර ඇති බවට පැතිර යන පුවත් හුදෙක් මාධ්ය ප්රචාර පමණක් බව විදේශ අමාත්යවරයා අවධාරණය කළේය. ‘ආක්රමණිකයාට දඬුවම් පමුණුවන තෙක් සහ ඉරානයට සිදුවූ හානි සඳහා පූර්ණ වන්දි ගෙවන තෙක්’ සටන් විරාමයකට එළඹීමේ සූදානමක් නොමැති බව ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කර ඇත.
ජනාධිපති ට්රම්ප් මීට පෙර ප්රකාශ කළේ සටන් විරාමයක් සලකා බැලීමට නම් හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය විවෘත කළ යුතු බවයි. එහෙත් ඉරානය එම කොන්දේසි මෙන්ම සටන් විරාම සාකච්ඡා පිළිබඳ පුවත්ද සහමුලින්ම ප්රතික්ෂේප කිරීම නිසා මැදපෙරදිග කලාපීය යුදමය තත්ත්වය තවදුරටත් දරුණු අතට හැරෙමින් පවතී.
ඉරානයේ යුරේනියම් ගන්න ඇමෙරිකාව උත්සාහයක!
ඉරානය සතු ඉහළ සාන්ද්රණයකින් යුත් යුරේනියම් තොග අත්පත් කරගැනීම සඳහා ගොඩබිම් හමුදා යෙදවීමට ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය දරා ඇති බව කියන උත්සාහය දැඩි අවදානම්සහගත ක්රියාවක් බව ආරක්ෂක විශ්ලේෂකයෝ සහ හිටපු ඇමෙරිකානු නිලධාරීහු පෙන්වා දුන්හ. මෙම මෙහෙයුම මගින් ඇමෙරිකානු සෙබළුන් විකිරණ සහ රසායනික අනතුරුවලට මෙන්ම සතුරු ප්රහාරයන්ට ද ඍජුවම නිරාවරණ විය හැකි බව ඔවුහු පවසති.
ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් අවධාරණය කරන්නේ ඉරානයට කිසිසේත්ම න්යෂ්ටික අවියක් නිපදවීමට ඉඩ නොතබන බවයි. එක්සත් ජාතීන්ගේ පරමාණුක ශක්ති ඒජන්සියට අනුව ඉරානය සතු කිලෝග්රෑම් 441ක යුරේනියම් තොගය න්යෂ්ටික බෝම්බ 10ක් පමණ නිපදවීමට ප්රමාණවත් වේ. ඉරානය පවසන්නේ තම න්යෂ්ටික මධ්යස්ථාන සාමකාමී අරමුණු සඳහා පමණක් භාවිත කරන බව වුවද, පසුගිය වසරේදී ඇමෙරිකාව එල්ල කළ බංකර් විනාශ කරන ප්රහාර හේතුවෙන් එම ද්රව්ය දැනට සුන්බුන් යට පවතින බව වාර්තා වේ.
අයි.ඒ.ඊ.ඒ. ප්රධානී රෆායෙල් ග්රොසි පවසන්නේ ඉස්ෆහාන්හි පිහිටි න්යෂ්ටික මධ්යස්ථානයේ උමං මාර්ග තුළ තවමත් යුරේනියම් කිලෝග්රෑම් 200ක් පමණ ගබඩා කර ඇති බවට විශ්වාස කරන බවයි. 2025 ජුනි මාසයෙන් පසු මේ පිළිබඳ නිසි පරීක්ෂාවක් සිදුකිරීමට ජාත්යන්තර නිරීක්ෂකයන්ට අවස්ථාව ලැබී නොමැති අතර, මෙම අනතුරුදායක ද්රව්ය පවතින නිශ්චිත ස්ථානය හඳුනා ගැනීම සහ ඒවා ඉවත් කිරීම අතිශය සංකීර්ණ සහ දීර්ඝකාලීන මෙහෙයුමක් වනු ඇති බව විද්වතුන්ගේ මතය වී තිබේ.
ඊශ්රායලයටත් ලොකු හානියක්!
ඊශ්රායලයේ ටෙල් අවිව් නුවරට දකුණින් පිහිටි, ලක්ෂ දෙකකට අධික ජනගහනයක් වෙසෙන හොලොන් නගරය ඉලක්ක කරගනිමින් ඉරානය මේ වනවිට නොකඩවා බැලැස්ටික් මිසයිල ප්රහාර එල්ල කරමින් සිටින බව වාර්තා වේ. 2026 අප්රේල් 01 වැනිදා එල්ල වූ මෙම ප්රහාරවලින් හොලොන් නගරයේ ස්ථාන කිහිපයකට දැඩි හානි සිදුව ඇති අතර, නේවාසික ගොඩනැගිලිවලටද හානි සිදුව ඇති බව විදෙස් මාධ්ය තහවුරු කරයි. ඉරානය වරින් වර මෙලෙස මධ්යම ඊශ්රායලය වෙත මිසයිල වර්ෂා එල්ල කරමින් සිටින්නේ, ඇමෙරිකානු සහ ඊශ්රායල ප්රහාරවලට ප්රතිචාර දැක්වීමක් ලෙසය.
මෙම ප්රහාරය එල්ල වන්නේ ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් ඉරානය සමග සටන් විරාමයකට එළඹීමට ආසන්න බව පවසමින් සිටින මොහොතක වීම විශේෂත්වයකි. ට්රම්ප් සිය ‘ටෘත් සෝෂල්’ ගිණුම හරහා ප්රකාශ කර තිබුණේ ඉරානයේ නව නායකයා සටන් විරාමයක් ඉල්ලා ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, ඉරාන විදේශ අමාත්ය අබ්බාස් අරග්චි එම ප්රකාශය ප්රතික්ෂේප කරමින් අල් ජසීරා පුවත් සේවයට ප්රකාශ කර ඇත්තේ ඇමෙරිකාව සමග සාකච්ඡා කිරීමට කිසිදු පදනමක් නොමැති බවත්, ඔවුන් කෙරෙහි පවතින විශ්වාසය ‘බින්දුවක්’ බවත්ය.
හොලොන් නගරයට එල්ල වූ මෙම ප්රහාර හමුවේ ඊශ්රායලයේ ‘අයන් ඩෝම්’ සහ ‘ඇරෝ’ ආරක්ෂක පද්ධති ක්රියාත්මක වුවද, ඇතැම් මිසයිල කැබලි පතිත වීමෙන් සිවිල් වැසියන් තුවාල ලබා ඇති බව එම්.ඩී.ඒ. හදිසි සේවා වාර්තා කරයි. ට්රම්ප් පාලනය විසින් හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය විවෘත කරන ලෙස බලකරමින් සිටින පසුබිමක, ඉරානය මෙලෙස සිය හමුදාමය ශක්තිය ප්රදර්ශනය කිරීම හරහා පෙනී යන්නේ මැදපෙරදිග කලාපය සැබෑ සටන් විරාමයකින් තවමත් බොහෝ ඈතින් පසුවන බවයි.
TTV News.lk
