අපි හැමෝම දඹුල්ලේ යනවා. රන්ගිරි දඹුලු විහාරයේ තියෙන අතිවිශාල බුදු පිළිම වහන්සේලා, විචිත්රවත් බිතුසිතුවම් සහිත ප්රධාන ලෙන් පහ බලලා අපි ආපහු එනවා. ඒත් ඔබ දන්නවද මේ පර්වතය වටා සහ එහි මුදුනේ අපේ ඇසට නොපෙනෙන, සාමාන්ය සංචාරකයන්ට විවෘත නොවන තවත් ලෙන් 80කට අධික ප්රමාණයක් විසිරී තිබෙන බව?
දඹුල්ල කියන්නේ හුදෙක් ලෙන් පහක් විතරක් නෙවෙයි, එය දැවැන්ත ලෙන් සංකීර්ණයක්.Sri Lanka Latest News
ඇයි මේවා ‘නොපෙනෙන ලෙන්’ වෙන්නේ?
මෙම ලෙන් බොහොමයක් පිහිටා තිබෙන්නේ ප්රධාන විහාර මළුවෙන් එපිට, රක්ෂිතයට මායිම් වූ කැලෑබද ප්රදේශවල සහ පර්වතයේ දුෂ්කර බෑවුම්වලයි. ඒවා සංචාරකයන්ට විවෘත නොවන අතර, ඇතැම් ඒවා කාලයත් සමග කැලෑවෙන් වැසී ගොස් තිබෙනවා.
ඉතිහාසයේ සැඟවුණු සාක්ෂි
ප්රධාන ලෙන්වල ඇති මහරජවරුන්ගේ සිතුවම්වලට වඩා පැරණි ඉතිහාසයක් මේ ‘නොපෙනෙන’ ලෙන් සතුයි. මෙම ලෙන් බොහොමයක පූර්ව බ්රාහ්මී අක්ෂරවලින් කෙටූ කටාරම් ලිපි දැකගත හැකියි. ඒවායින් කියැවෙන්නේ ක්රිස්තු පූර්ව 2-3 සියවස් තරම් ඈත අතීතයේදී, එනම් වටගැමුණු රජුටත් පෙර, මෙම ලෙන් රහතන් වහන්සේලාගේ භාවනා මධ්යස්ථාන ලෙස පැවැති බවයි.
අබිරහස් ‘හයවැනි ලෙන’ සහ තවත් දෑ…
ජනප්රවාදවල සඳහන් වන පරිදි, දඹුලු පර්වතය අභ්යන්තරයේ රජුන් සැඟවී සිටි රහස් මාර්ග සහ සිතුවම් නොකළ කුඩා ලෙන් රැසක් තියෙනවා.
කටාරම් කෙටූ ලෙන්
ප්රධාන විහාරයට ඉහළින් වූ පර්වත මුදුනේ තැනින් තැන පිහිටි කුඩා ලෙන්වල අදටත් පැරණි ශිලා ලිපි දකින්න පුළුවන්.
සොහොන් භූමි සහ ප්රාග් ඓතිහාසික සාධක
දඹුලු පර්වතය පාමුල ඇති ඉබ්බන්කටුව වැනි ස්ථානවලින් ලැබෙන සාක්ෂි අනුව, මේ පර්වතයේ ඇති ඇතැම් ලෙන් පූර්ව ඓතිහාසික මානවයාගේ නිවහන වන්නට ඇතැයි සැලකෙනවා.
අපිට අහිමි වෙමින් පවතින උරුමය
අද වනවිට මේ ‘නොපෙනෙන ලෙන්’ බොහොමයක් ස්වභාවධර්මයේ බලපෑමෙන් විනාශ වෙමින් පවතිනවා. ඇතැම් ලෙන්වල ඇති පැරණි සිතුවම් අව්වට වැස්සට නිරාවරණය වීම නිසා මැකී ගොස් අවසානයි. අපි දකින්නේ දඹුල්ලේ මුහුණත විතරයි. ඒත් පර්වතය ඇතුළත සැඟවුණු ඒ නිහඬ ඉතිහාසය හරිම පුළුල්.
