සමාජයක් විදිහට අපි හැමෝම ජීවත් වෙන්නේ හෙට දවස ගැන ලොකු බලාපොරොත්තු තියාගෙන වුණාට, අපි කරන කියන දේවල් අපේ පස්සෙන් කොයි වගේ වේගයකින් පන්නනවාද කියන එක ගැන තියෙන්නේ හරිම අඩු අවබෝධයක්. බුදුදහමේ කර්මය ගැන උගන්වනකොට ඒක විපාක දෙන කාලය අනුව කොටස් හතරකට බෙදනවා. ඒ අතරින් වඩාත්ම භයානක වගේම වඩාත්ම පුදුමසහගත කොටස තමයි ‘දිට්ඨධම්මවේදනීය කර්මය’. සරලවම කිව්වොත් මේක හරියට ‘ඉන්ස්ටන්ට්’ විපාක දීමක් වගේ වැඩක්. අපි හිතාගෙන ඉන්නේ පවු කළාම අපායේ යන්නේ මැරුණට පස්සේ කියලා වුණාට, ඇතැම් පවු තියෙනවා ඒවාට අදාළ අපාය මේ පොළොව උඩදීම අපිට මවලා පෙන්වන. ඒ වගේම තමයි කුසලයත්. මැරුණට පස්සේ දිව්ය ලෝකේ යනකල් ඉන්නේ නැතුව, කරපු පිනේ අනුභාවයෙන් මෙලොවදීම රජ සැප ලබපු මිනිස්සු ගැනත් බෞද්ධ ඉතිහාසයේ ඕනෑ තරම් සාක්ෂි තියෙනවා.Sri Lanka Latest News
දිට්ඨධම්මවේදනීය කර්මය කියන එකේ සරල අර්ථය තමයි ‘මේ ආත්මයේදීම විඳිය යුතු කර්මය’ කියන එක. අභිධර්මයට අනුව අපේ සිතක ජවන් සිත් හතක් උපදිනවා. ඒ අතරින් පළමු ජවන් සිතින් කරන කර්මය තමයි මේ ජීවිතයේදීම විපාක දෙන්න ශක්තියක් තියෙන කර්මය වෙන්නේ. හැබැයි මේක හැමෝටම හැම වෙලාවෙම වෙන්නේ නැහැ. ඒකට බලවත් චේතනාවක් වගේම ඒ කර්මය සිද්ධ කරන පුද්ගලයාගේ හෝ ඒක ලැබෙන පුද්ගලයාගේ තියෙන ගුණවත්කම ඍජුවම බලපානවා. අන්න ඒ නිසයි ඇතැම් වැරදි කරපු ගමන් ඒක කරපු මිනිස්සු පාරේ තොටේදී පවා දඬුවම් ලබන්නේ. අපි මේක ලේසියට ‘කර්මය පලදීම’ කියලා කිව්වට, මෙතැන තියෙන්නේ හරිම ගැඹුරු මනෝවිද්යාත්මක සහ විශ්වීය නීතියක්.
අද කාලේ සමාජය දිහා බැලුවම මේ දිට්ඨධම්මවේදනීය කර්මය වැඩිපුරම ක්රියාත්මක වෙන්නේ ‘වචනය’ හරහායි. මිනිස්සු හරිම ලේසියට තව කෙනෙක්ව විවේචනය කරනවා. තමන්ගේ වාසියට, තමන්ගේ තත්ත්වය උසස් කරගන්න, නැත්නම් තවත් කෙනෙක් එක්ක තියෙන පෞද්ගලික තරහකට හරිම ලස්සනට බොරුවක් සමාජගත කරනවා. අපි හිතන්නේ අපි කියන බොරුව කාටවත් අහුවෙන එකක් නැහැ කියලා. හැබැයි මතක තබාගත යුතු දේ තමයි, ඔබ අනුන්ව හෑල්ලු කරන්න, අනුන්ව විනාශ කරන්න පාවිච්චි කරන ඒ විවේචනය හෝ බොරුව හරියට උඩ බලාගෙන කෙළ ගසනවා වගේ වැඩක්. ඒක තව කෙනෙක්ගේ ඇඟට වැටෙන්න කලින් ඔබේ මුහුණටම වැටෙන දවස වැඩි ඈතක නෙවෙයි.
බොහෝ දෙනෙක් පුරුදු වෙලා ඉන්නවා තමන්ගේ වැරදි වහගන්න අනුන් පිට වරද පටවන්න. එහෙම නැත්නම් පදනම් විරහිත විවේචන කරලා මිනිස්සුන්ව මානසිකව වට්ටන්න. ඔබ කෙනෙක්ව විවේචනය කරලා මානසිකව වට්ටන කොට, ඒ ලැබෙන අකුසල ජවන් සිතේ වේගය කොච්චරද කියනවා නම්, ඒකට අදාළ විපාකය මේ ජීවිතයේදීම තමන්ගේ දියුණුව අඩාළ වීමෙන්, තමන්ටත් ඒ වගේම නින්දා අපහාස ලැබීමෙන් පියවන්න සිද්ධ වෙනවා. අපි දකිනවා සමාජයේ ඇතැම් චරිත, අනුන්ව විවේචනය කර කර ඉඳලා අන්තිමේදී තමන්ම ඒ විවේචනයට ලක්වෙලා මුළු සමාජය ඉදිරියේම නිරුවත් වෙන හැටි. ඒක තමයි සොබාදහමේ යුක්තිය. ඔබ වපුරන දේ ඔබ නෙළාගත යුතුමයි. ඔබ වපුරන්නේ නින්දාව නම්, ඔබට ලැබෙන්නේ සම්මානයක් නෙවෙයි, නින්දාවක්මයි. ඔබ වපුරන්නේ බොරුව නම්, ඔබට නෙළාගන්න ලැබෙන්නේත් බොරුවට අදාළ විපාකයන්මයි.
විශේෂයෙන්ම මේ දිට්ඨධම්මවේදනීය කර්මය ගැන කතා කරනකොට, සිතේ පවතින ‘ඊර්ෂ්යාව’ සහ ‘ක්රෝධය’ ගැන කතා නොකරම බැහැ. කෙනෙක් දියුණු වෙනකොට ඒක දරාගන්න බැරුව ඒ පුද්ගලයාට මඩ ගහන, බොරු ප්රචාර යවන මිනිස්සුන්ට මේ කර්මය හරිම ඉක්මනට පල දෙනවා. මොකද එතැන තියෙන්නේ අතිශය දරුණු අකුසල චේතනාවක්. ඔබ හිතනවා නම් මම මේ කරන බොරුවෙන් මම දිනනවා කියලා, ඒක තාවකාලික හීනයක් විතරයි. කර්ම විපාකය දොරකඩට ආපු දවසට ඔබට සිද්ධ වෙන්නේ ඔබ අනුන්ට හාරපු වළේම වැටෙන්නයි. බුදු දහමේ එන දේවදත්තගේ කතාවේ ඉඳන් අද කාලේ ඉන්න දේශපාලකයෝ, ව්යාපාරිකයෝ වගේම සාමාන්ය මිනිස්සුන්ගේ ජීවිත දිහා බැලුවත් මේ ඇත්ත පේන්න තියෙනවා. අනුන්ව පහත් කරලා තමන් උසස් වෙන්න හදන හැමෝටම අන්තිමේදී ඉතිරි වෙන්නේ ලැජ්ජාව සහ පසුතැවීම විතරයි.
ඒ වගේම තමයි, විවේචනය සහ බොරුව කියන දේ අද සමාජ මාධ්ය හරහා හරිම විකෘති විදිහට පැතිරෙනවා. කෙනෙක් ගැන හොයන්නේ බලන්නේ නැතුව ‘කී බෝඩ්’ එකෙන් කොටන එක අකුරක් පවා දිට්ඨධම්මවේදනීය විපාක ගේන්න සමත්. ඔබ අද කාටහරි එරෙහිව කරන එක විවේචනයක්, හෙට ඔබේ දරුවකුට, ඔබේ සමීපතමයකුට හෝ ඔබේ වෘත්තීය ජීවිතයට බලපාන ශාපයක් වෙන්න පුළුවන්. දිට්ඨධම්මවේදනීය කර්මය කියන්නේ හරිම අසාධාරණ නීතියක් කියලා හිතන්න එපා. ඒක අතිශය සාධාරණයි. ඔබ යහපතක් කළොත් ඒකෙ ප්රතිඵලයත් මේ විදිහටම වේගයෙන් ලැබෙනවා. කෙනෙක් අසරණ වෙලා ඉන්න වෙලාවක බොක්කෙන්ම උදව්වක් කළොත්, ඔබ පතන දේ මේ ආත්මයේදීම ලැබෙන්න ඒ පින බලපානවා. හැබැයි අද සමාජයේ වැඩිපුර දකින්න ලැබෙන්නේ අකුසල විපාක පස්සෙන් පන්නන එකයි.
සමාජය විවේචනය කරන්න කලින්, අනුන්ගේ ඇහේ තියෙන පොල් කෙඳි හොයන්න කලින් තමන්ගේ ඇහේ තියෙන පරාලය ගැන හිතන්න ඕනේ කියන්නේ ඒකයි. අනුන්ගේ වැරදි කිය කියා යන කෙනාට තමන්ගේ වැරදි පෙනෙන්නේ නැහැ. හැබැයි කර්මයට ඒ හැමදේම පේනවා. අනුන්ට බොරු කියන, අනුන්ව රවට්ටන, අනුන්ව විවේචනය කරන ඕනෑම කෙනෙක් තමන්ගේ ජීවිතේ දිහා ආපහු හැරිලා බැලුවොත් තේරෙයි, තමන්ට කොතැනකදී හරි ඒ වගේම අසාධාරණයක් වෙලා තියෙනවා කියලා. ඒක අහම්බයක් නෙවෙයි, ඒක ඔබ කළ දේම ඔබට ලැබීමක්. ඒ නිසා මේ දිට්ඨධම්මවේදනීය කර්මය කියන කාරණාව හුදු ආගමික සංකල්පයකින් එහාට ගිහින්, තමන්ගේ දෛනික ජීවිතයේ හැසිරීම පාලනය කරගන්න තියෙන හොඳම මාලිමාව කරගන්න ඕනේ.
ඔබ මොහොතකට හිතන්න, ඔබ අද දවසේ කාව හරි විවේචනය කළාද? කාට හරි බොරුවක් කියලා තමන්ගේ වාසිය හදාගත්තද? එහෙම කළා නම්, ඒකේ බිල්පත මේ ජීවිතයේදීම ඔබට ගෙවන්න වෙන බව සහතිකයි. ඒක ලෙඩක් දුකක් විදිහට වෙන්න පුළුවන්, ව්යාපාරයක් පාඩු වීමක් විදිහට වෙන්න පුළුවන්, නැත්නම් තමන්ගේම ගෞරවය නැතිවෙන සිදුවීමක් විදිහට වෙන්න පුළුවන්. කර්මය කියන්නේ බොහොම නිහඬව වැඩකරන, හැබැයි හරිම වෙලාවට හරිම දඬුවම දෙන විනිසුරුවරයෙක්.
අනුන් පිට වරද පටවලා දිනන්න හදන ලෝකෙක, තමන්ගේ හෘද සාක්ෂියට එකඟව ජීවත් වෙන එක තමයි මේ දිට්ඨධම්මවේදනීය අකුසල විපාකයෙන් බේරෙන්න තියෙන එකම විදිහ. තමන් වපුරන දේ තමන්ටම නෙළාගන්න සිද්ධ වෙන බව දැනගෙන ජීවත් වෙනවා නම්, මේ ලෝකය මීට වඩා ගොඩක් ලස්සන තැනක් වේවි.
