දෙරණ රූපවාහිනී නාලිකාවේදී පැවති වැඩසටහනකදී, විදුලිබල හා බලශක්ති අමාත්ය කුමාර ජයකොඩි මහතා, මාධ්යවේදී කලිදු කරුණාරත්න මහතා විසින් චීන සිනොපෙක් සමාගමේ ආයෝජනය සම්බන්ධයෙන් විමසන ලද ප්රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන ලදී.Sri Lanka Latest News
මෙම සාකච්ඡාවේදී, මීට දින දහහතරකට පමණ පෙර ජාතික ජන බලවේගයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීනී ලක්මාලි හේමචන්ද්ර මහත්මිය විසින් එම වැඩසටහනේදී කරන ලද ප්රකාශ පිළිබඳව ද ප්රශ්න කෙරිණි.
ජාතික ජන බලවේගයේ නියෝජිතවරිය ප්රකාශ කර ඇත්තේ, සිනොපෙක් ආයෝජනය මෙරට ඉතිහාසයේ විශාලතම විදේශ සෘජු ආයෝජනය බවත්, එම ආයෝජනය තම පාලන කාලය තුළ සිදු වූ බවත්ය. ඇය වැඩිදුරටත් කියා සිටියේ, ගිවිසුම අත්සන් කරන ලද්දේ ජාතික ජන බලවේගය සමඟ බවත්, අත්සන් කරනවා යැයි ප්රකාශ කළ කිසිවෙකු සමඟ ගිවිසුම අත්සන් නොකළ බවත්ය. කෙසේ වෙතත්, අමාත්යවරයා මෙම ප්රකාශය නිවැරදි නොවන බව අවධාරණය කළේය.
මෙම ආයෝජනය හුදෙක් අවබෝධතා ගිවිසුමක් (MOU) මත සිදු වූවක් නොවන බවත්, එය මිලදී ගැනීමේ ක්රියාවලියක් (procurement) හරහා සිදු වූවක් බවත් අමාත්යවරයා පැහැදිලි කළේය. ඒ අනුව, 2022 වසරේදී Expression of Interest (EOI) කැඳවා, ඉන් අනතුරුව යෝජනාලබා ගෙන, සිනොපෙක් සමාගම ව්යාපෘතියක් ලෙස තෝරා ගෙන ඇත.
මුලින් සමාගම් හතක් ඉදිරිපත් වූ අතර, අවසානයේ සිනොපෙක් සහ විටෝල් යන සමාගම් දෙක ඉතිරි විය. විටෝල් සමාගම සිය ලංසුව ඉවත් කර ගැනීමෙන් පසු, 2022 වසරේදී සිනොපෙක් ව්යාපෘතිය ආරම්භ විය. අමාත්යවරයා අවධාරණය කළේ, ඔවුන් දැන් කරගෙන යන්නේ පෙර පැවති නිවැරදි මිලදී ගැනීමේ ක්රියා පටිපාටියක් බවත්, යමෙකු විසින් ආරම්භ කරන ලද ක්රියා පටිපාටියක් තිබේ නම් එය නිවැරදිව ඉදිරියට ගෙන යාම තම වගකීම බවත්ය.
මාධ්යවේදියා පෙන්වා දුන්නේ සිනොපෙක් සමාගම ඉදිරිපත් කරන කොන්දේසි බොහොමයක් ආයෝජන මණ්ඩලයේ (BOI) කොන්දේසි සමඟ ගැටෙන බවත්, ඒවා ඉටු කිරීම ඕනෑම රජයකට ඉතා අපහසු කාර්යයක් බවත්ය. පැරණි තොරතුරුවලට අනුව, සිනොපෙක් සමාගම විදේශ සෘජු ආයෝජන (FDI) තත්ත්වය සහ බදු සහන (Tax Incentives) ඉල්ලා ඇති අතර, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) කොන්දේසි ඇතුළු වර්තමාන තත්ත්වය තුළ එවැනි සහන ලබා දීම ප්රායෝගිකව අපහසු බව මාධ්යවේදියා සඳහන් කළේය.
තවද, සිනොපෙක් සමාගම මෙරට වෙළඳපල කොටසෙන් (market share) 50% ඉක්මවූ කොටසක් අපේක්ෂා කරන බවට තොරතුරු පවතින බවත්, අනෙකුත් සමාගම් සමඟ සැසඳීමේදී මෙය සිදු කිරීම දුෂ්කර බවත් ඔහු සඳහන් කළේය.
අමාත්යවරයා පැවසුවේ, චීනය ශ්රී ලංකාවේ සමීප මිත්ර රටක් වන බැවින් මෙම ව්යාපෘතිය කඩාකප්පල් කිරීමට රජය අදහස් නොකරන බවයි. ඕනෑම අයෙකු විසින් ගෙන එන ලද යහපත් ව්යාපෘතියක් රට වෙනුවෙන් ආරක්ෂා කිරීමට කටයුතු කරන බව ඔහු අවධාරණය කළේය.
සිනොපෙක් ඉල්ලන අතිශය කොන්දේසිවලට යන්නේ නැති බවත්, ආයෝජන මණ්ඩලයේ කොන්දේසිවලට අනුකූලව රජයට ලබා දිය හැකි උපරිම සීමාවන් තුළ සහන ලබා දී ඇති බවත් අමාත්යවරයා ප්රකාශ කළේය. ව්යාපෘතිය “ඉතිහාසයේ විශාලතම ආයෝජනය” ලෙස තක්සේරු කිරීමට තවමත් නොහැකි බව ඔහු පිළිගත්තේ, මෙය දෙපාර්ශ්වීය සාකච්ඡාවක් වන බැවිනි.
අමාත්යවරයා වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ, සිනොපෙක් සමාගමට ජල ප්රශ්නයක් පැවති අතර, ඒ සඳහා ඔවුන් යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කර ඇති බවත්, වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව සමඟ සාකච්ඡා සිදුවෙමින් පවතින බවත්ය. මෙම සාකච්ඡා මාසයක් හෝ මාස එකහමාරක් ඇතුළත අවසන් කිරීමට අපේක්ෂා කරන බව ඔහු පැවසීය.
සිනොපෙක් සමාගම ලෝකයේ සහ චීනයේ විශාලතම තෙල් සමාගමක් වුවද, ඔවුන් මෙහි ව්යාපාර කරන්නේ ශ්රී ලංකාවේ ප්රතිපත්ති සහ ජනතාව පිළිබඳව සලකා බලමින්, තම සීමාවන් තුළ බව අමාත්යවරයා අවධාරණය කළේය.
