බුදුරජාණන්වහන්සේගේ රූපය නිරූපණය වන කාසි මුලින්ම හමුවන්නේ ග්රීක කාසි අතරින් බව පුරාවිද්යාව පිළිබඳ ජ්යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය රාජ් සෝමදේව මහතා පවසනවා. මාධ්යවේදී නුවන් ජූඩ් ලියනගේ මහතා සමග පැවැති සාකච්ඡාවකදී ඔහු ඒ බව මෙලෙස සඳහන් කර සිටියා. Sri Lanka Latest News
‘ඇත්තෙන්ම දැනට බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දර්ශනය, ඒ වගේම උන්වහන්සේගේ චරිතය, ඒ කියන්නේ බුද්ධ චරිතය, එහි ඉතිහාසය, ඒ බෞද්ධ උරුමය පිළිබඳ හුඟක් ඉහළ මට්ටමේ විද්යාත්මක පර්යේෂණ කරන අයගේ පසුබිම බැලුවොත් ඒ අය බෞද්ධයොත් නෙමෙයි, ආසියාතිකයොත් නෙමෙයි. ඉතින් ඇමෙරිකාවේ ඉඳලා, යුරෝපයේ රටවල්වල හුඟාක් අය, විශේෂයෙන්ම හාවර්ඩ් විශ්වවිද්යාලය ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්යාලය වගේ ලෝකයේ පිළිගත් සම්මත ඉහළ විශ්වවිද්යාලවල දැන් පිළිඅරන් තියෙන දේ තමයි, බුදුරජාණන් වහන්සේ මනුෂ්ය රූපයෙන් ප්රතිනිර්මාණය කිරීමේ ඉතිහාසය ක්රිස්තු වර්ෂ 30 සහ ක්රිස්තු වර්ෂ 375 කාලයේ යම් අවස්ථාවක තමයි සිද්ධ වෙන්න ඇත්තේ කියලා.
ඒ කියන්නේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ජීවමාන කාලයෙන් අවුරුදු 500කට විතර පස්සේ තමයි අපට පේන්නේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මනුෂ්ය රූපයකින් පෙන්නුම් කරන්න ගත්ත උත්සාහය. කුෂාණ වංශික රජවරු හුඟක් කාසි නිකුත් කරලා තියෙනවා. ඒ කුෂාණ අධිරාජ්යය තමයි ක්රිස්තු වර්ෂයෙන් 30 සිට ක්රිස්තු වර්ෂයෙන් 375 දක්වා කාලය තුළ පාලනය අරන් ගියේ. එතකොට මේ කුෂාණ වංශිකයන්ට, ඔවුන්ගේ අනන්යතාව සහ ඔවුන් පාලනය කළ භූමි ප්රදේශය බැලුවොත් එහෙම, උතුරු ඉන්දියාවේ ඉහළම කොටසයි මධ්යම ආසියාවයි ඔය කියන දෙකම නියෝජනය වන ප්රදේශයක තමයි මේ කුෂාණ අධිරාජ්යය සහ කුෂාණ රජවරුන්ගේ පාලනය ව්යාප්ත වුණේ. මේ කුෂාණ රජවරුන්ගේ සම්භවය ගැන අපි කියන්න ගියොත් අවසානයේ කෙළවරට ගියාම කුෂාණ වංශිකයන්වරුන්ගේ සම්භවය තියෙන්නේ චීනයත් එක්ක.
මේ කුෂාණ රජවරු හුඟක් දෙනා කාසි නිකුත් කළා. අපට පේනවා ඒ අය නිකුත් කරපු කාසි අතර වැඩිමනක්ම කාසි රන් කාසි. ඔවුන්ගේ කාසි හම්බවෙලා තියෙනවා සාමාන්යයෙන් ග්රෑම් 7.9ක් වගේ බරක් තියෙන රත්තරන්. ලොකු බරක් තියෙන කාසි.
මේ කුෂාණ රජ කෙනෙක් විසින් නිකුත් කරපු රන් කාසියක අභිමුඛයේ, ඒ කියන්නේ එක පැත්තක පුරුෂ රූපයක් පෙන්නුම් කරලා තියෙනවා. ඒ පුරුෂ රූපය ග්රීක් දාර්ශනිකයෝ ඇඳගෙන ඉන්න ටෝගා ඇඳුමට සමානයි. අපි දැකලා තියෙනවා ප්ලේටෝ ඇඳන් ඉන්න එක, සොක්රටීස් ඇඳන් ඉන්න ඇඳුම වගේ. ඒ වගේ ඇඳුමක් ඇඳගෙන. ඒ වගේම අර ඌෂ්ණීෂය කියලා කියන්නේ, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ප්රතිමාවල හිසෙහි මුදුනේ කෙස් රොදක් වගේ තියෙන්නේ. ඒකට ඌෂ්ණීෂය කියලා කියන්නේ. පස්සේ කාලේ මහනුවර යුගය වෙනකොට ඒකට සිරස්පත කියලා පාවිච්චි කළා. කෙසේ වෙතත් අර කුෂාණ රජවරයෙක් විසින් නිකුත් කරපු රන් කාසියක ඒ දක්වා තිබෙන ඒ රූපය, ටෝගා ඇඳුමක් ඇඳගෙන, එක අතක් ඔසවාගෙන ඉන්නේ, දකුණු අත. ඒක අභය මුද්රාව කියලා අපි හඳුන්වන්නේ.
මේ රූපය තමයි පිළිගන්නේ පළවෙනියෙන්ම බුදුරජාණන් වහන්සේ නිරූපණය කරන්න ගත්ත උත්සාහයක් කියලා. එතකොට කෙනෙක් අහන්න පුළුවන්, කොහොමද එකපාරටම කියන්නේ ඒ බුදු හාමුදුරුවෝ කියලා? ඉතින් ඊට පස්සේ ඒ කාසියේ රූපය එහෙම තියෙනවා. ඒකේ එක පැත්තකින්, මට මතක හැටියට දකුණු පැත්තේ ග්රීක අකුරෙන් ලියලා තියෙනවා ‘බොඩ්ඩෝ’ කියලා. ඒ අකුර ග්රීක්. භාෂාව බැක්ටි්රයන්. බැක්ටි්රයන් භාෂාවෙන් සහ ග්රීක අකුරෙන් ‘බොඩ්ඩෝ’ කියලා සඳහන් කරලා තියෙනවා. මේ බොඩ්ඩෝ කියලා කිව්වේ ‘බුද්ධ’ කියන වචනය. මේවා බුද්ධ සංකේත හැටියට තමයි සැලකුවේ….’
Nuwan Jude Liyanage
