මාධ්යවේදී කනපතිපිල්ලෙයි කුමනන් 17 වැනි ඉරිදා අලම්පිල් පොලිස් මුරපොළේදී ත්රස්ත විරෝධී සහ විමර්ශන අංශය (සීටීඅයිඩී) විසින් පැය හතකට ආසන්න කාලයක් ප්රශ්න කිරීමකට ලක්කරන ලදී. මාධ්ය නිදහස වෙනුවෙන් පෙනීසිටින දෙස් විදෙස් සංවිධාන දෙමළ මාධ්ය සේවකයන්ට එරෙහිව අඛණ්ඩව සිදුවන හිරිහැර කිරීමේ ව්යාපාරයක කොටසක් ලෙස මෙම ප්රශ්න කිරීම හෙළාදැක තිබියදීය.Sri Lanka Latest News
මෙය අතිශය භයානක පූර්වාදර්ශයක් බවත් ආණ්ඩුවේ මෙම මර්දනකාරී පිළිවෙත නොනැවතී ඉදිරියට ගියහොත් මාධ්ය නිදහසට බරපතළ තර්ජනයක් විය හැකි බවත් දේශපාලන අංශ පවසති.
ජාත්යන්තර ජනමාධ්යවේදීන්ගේ සම්මේලනය මෙම ප්රශ්න කිරීම හෙළාදකිමින් මෙසේ ප්රකාශ කළේය.
‘මාධ්යවේදීන් ඔවුන්ගේ වාර්තාකරණය සඳහා ඉලක්ක කරගැනීම සඳහා ත්රස්ත විරෝධී මෙවලම් භාවිත කිරීම අතිශයින්ම කනස්සල්ලට කරුණකි. එය ශ්රී ලංකාවේ ස්වාධීන හා විවේචනාත්මක මාධ්ය නිහඬ කිරීමට දරන උත්සාහයකි. නව රජයෙන් මාධ්ය ආරක්ෂාව වැඩිකරන බවට සහතික වුවද, මෙම ප්රශ්න කිරීම දෙමළ සහ සුළුතර මාධ්යවලට එරෙහිව ක්රියාත්මක වන කුරිරු සෝදිසි කිරීමේ සහ බියගැන්වීමේ රටාවක කොටසකි.’
එමෙන්ම උතුරු නැගෙනහිර දෙමළ ජනයා අතර ජාතික ජන බලවේගයේ ආණ්ඩුව පිළිබඳ අසංතෘෂ්ඨියක් පැතිරෙමින් තිබෙන තත්ත්වයක් තුළය. කුමනන් ප්රශ්න කිරීමට ලක්කළ 17 වැනි දිනට පසුදා උතුරු නැගෙනහිර පවත්නා යුදකරණයට විරුද්ධව හර්තාලයක්ද පැවැත්විණි. ඉලංකෙයි තමිල් අරසු කච්චි විසින් දියත් කළ එම හර්තාලයට මුස්ලිම් කොංග්රසය සහ කඳුරට ප්රධාන දේශපාලන ධාරා දෙකම සහාය දැක්වීය.
උතුරු නැගෙනහිර අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් සහ හමුදාකරණය පිළිබඳ දිගු කලක් වාර්තා කර ඇති කුමනන්, ඔහුගේ නීතිඥයා සමග මුලතිව්හි අලම්පිල් පොලිස් ස්ථානය තුළ පිහිටි සීටීඅයිඩී කාර්යාලයට කැඳවා තිබිණි.
එක දිගගට කරන ලද ප්රශ්න කිරීමෙන් පසු, ඔහු අන්තර්ජාලයේ මෙසේ පළ කළේය.
‘ඊයේ, ශ්රී ලංකා පොලිස් ත්රස්ත විරෝධී විමර්ශන අංශය (සීටීඅයිඩී) විසින් පැය 6යි මිනිත්තු 45ක් මාගෙන් ප්රශ්න කරන ලදී. ප්රශ්න කිරීමේදී මගේ පුවත්පත් කලාව සහ ඡායාරූපකරණ කටයුතු, සමාජ මාධ්ය ක්රියාකාරකම්, මූල්ය ක්රියාකාරකම්, දුරකතන වාර්තා සහ විදේශ සංචාර පිළිබඳ විමසීය. මට ලැබී ඇති නොසැලෙන සහයෝගිතාව, සහයෝගය සහ ආදරය සඳහා මම බෙහෙවින් කෘතඥ වෙමි. ඔබගේ දිරිගැන්වීම කරුණු මත පදනම් වූ වාර්තාකරණය දිගටම කරගෙන යාමට සහ ඉදිරි දිනවලදී මගේ කාර්යය ඉදිරියට ගෙන යාමට මගේ අධිෂ්ඨානය ශක්තිමත් කරයි.’
මෙවැනි දීර්ඝ ප්රශ්න කිරීමක අරමුණ වන්නේ ප්රශ්න කරනු ලබන්නා බියගන්වා එම පුද්ගලයා මානව හිමිකම් ක්රියාකාරීත්වයෙන් ඉවත් කිරීමයි. 2009 වර්ෂයේදී මෙරට ජනමාධ්යවේදීන් පනහකට වැඩි පිරිසක් රට හැර යාමට බලකෙරුණේද මෙවැනි මර්දනකාරී ක්රියාය.
‘තියුණු විමර්ශනයක්’
පොලිස් ස්ථානයෙන් පිටත වාර්තාකරුවන්ට කතාකරමින් ඔහුගේ නීතිඥවරයා මෙම අමිහිරි අත්දැකීම විස්තර කළේ ‘තියුණු විමර්ශනයක්’ ලෙසයි.
‘පරීක්ෂණයට ලක්වන විට කුමනන් දැඩි සීමාවන්ට මුහුණ දීමට සිදු විය’ යැයි ඔහු පැවසීය.
‘මෙම විමර්ශනයේදී ඔවුහු ඔහුගේ විස්තර, බැංකු හරහා මුදල් මාරුකිරීම්, සන්නිවේදනයන් පරීක්ෂා කර බැලූ අතර ප්රජාව සඳහා මාධ්යවේදියකු ලෙස ඔහුගේ කරන මාධ්ය පිළිබඳද විමසූහ. වැඩි විස්තර අවශ්ය නම් ඔහුව දෙවැනි පරීක්ෂණයක් සඳහා කුමනන් නැවත කැඳවන බව ප්රකාශ කළේය.’
නීතිඥවරයා තවදුරටත් සඳහන් කළේ, දකුණේ සිංහල කතුවරුන් දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය (එල්.ටී.ටී.ඊ.) ගැන සඳහන් කරන කෘති හිරිහැරයකින් තොරව විවෘතව ප්රකාශයට පත්කරන අතර දෙමළ මාධ්යවේදීන් එලෙස කළහොත් අපරාධකරුවන් බවට පත්කරන බවයි.
මෙය වාර්ගික පදනමක් මත ජනයාට වෙනස් කොට සැලකීමකි. එම දේශීය මෙන්ම අන්තර්ජාතික මානව හිමිකම්වලට සපුරා විරුද්ධය.
‘දෙමළ ඊළාම්’ යන යෙදුම භාවිත කළ හැකිද යන්න පිළිබඳ ගැටලුව ගන්න. භූගෝලීය දෘෂ්ටි කෝණයකින්, උතුරු හා නැගෙනහිර දෙමළ කතාකරන ප්රදේශ විස්තර කිරීමට භාවිත කිරීමේ කිසිදු වරදක් නැත. එල්ටීටීඊය මෙම යෙදුම ජනප්රිය කළ පමණින්, එල්ටීටීඊය තහනම් සංවිධානයක් වුවද, එම නම භාවිත කළ නොහැකි බව එයින් අදහස් නොවේ. ඇත්ත වශයෙන්ම, ‘දෙමළ ඊළාම්’ යන වාක්ය ඛණ්ඩය මුලින්ම නිර්මාණය කරන ලද්දේ 1922 දී ශ්රීමත් පොන්නම්බලම් අරුනාචලම් විසිනි. ඔහු දකුණේ තවමත් සමරනු ලබන චරිතයකි.’
‘ඒ හා සමානව, නියඟලා මල, කොටියා සහ සෙන්බගම් කුරුල්ලා වැනි සංස්කෘතික හා ඓතිහාසික සංකේත අපගේ ඉතිහාසයේ ගැඹුරින් මුල් බැස ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, චෝලයන්ගේ පුරාණ කොටි ධජය, එය තිස් අවුරුදු යුද්ධයේදී එල්ටීටීඊය භාවිත කළ නිසා එය මකාදැමිය නොහැක. අපගේ ඉතිහාසය මකාදැමීමට කිසිවකුට බලයක් නැත.’
දෙමළ මාධ්යවේදීන් මත පීඩනය වැඩි වෙමින් පවතින බව දෙමළ මාධ්ය ප්රකාශ කරයි.
මෙම ප්රශ්න කිරීම හුදකලා සිදුවීමක් නොවේ. මෙම හිරිහැර වසරකට ආසන්න කාලයක් පුරා දිවයයි. 2024 ඔක්තෝබර් මාසයේදී, සීටීඅයිඩී නිලධාරීන් මුලතිව්හි ඔහුගේ පවුලේ නිවසට ගොස්, ඔහු ‘දෙමළ ජනතාව මුහුණ දෙන අයිතිවාසිකම් ගැටලු කෙරෙහි ජාත්යන්තර අවධානය යොමුකිරීම සඳහා විදේශයන්හි සිට සේවය කරන’ බවට පැමිණිල්ලක් ලැබී ඇති බව කියා සිටියේය. ඒ වනවිට කුමනන් යාපනයේ සිටියද, නිලධාරීහු ඔහුගේ පවුලේ සාමාජිකයන්ට සාක්ෂි දෙන ලෙස බල කළහ. කුමනන් දුරකතනයෙන් සම්බන්ධ වූ විට, ඔහු මාස හයක් තිස්සේ මෙරට ජීවත් වන බව ඔවුන් නොදන්නා බව ඔවුන් පිළිගත්තේය.
කුමනන් තම මවුපියන්ට හිරිහැර නොකරන ලෙස ඔවුන්ට පවසා ප්රශ්න කිරීමට අවශ්ය නම් තමන් කෙළින්ම පොලිසියට කැඳවන ලෙස අවධාරණය කළේය. සතියක් ඇතුළත සිතාසියක් නිකුත් කරන බවට නිලධාරීන් පොරොන්දු වුවද, මාස දහයකට පසුව කිසිවක් ක්රියාත්මක නොවීය.
අවසානයේදී 2025 මැද භාගයේදී සිතාසිය ලැබුණු විට, ඔහුගේ සමාජ මාධ්ය ක්රියාකාරකම් පිළිබඳ පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කර ඇති බවත් විධිමත් දැනුම්දීමක් ලබාදීම සඳහා නැවත වරක් ඔහුගේ නිවසට සීටීඅයිඩී ගියේය.
ඉරිදා, කුමනන් සහ ඔහුගේ නීතිඥයා අලම්පිල් පොලිස් ස්ථානයට ගියේය. එය ඝාතන සහ හමුදා මෙහෙයුම් සඳහා මුලතිව්හි කුප්රකට ස්ථානයක් බවට චෝදනා කෙරේ. එහිදී, පොලිස් නිලධාරීන් තිදෙනකු සමග සීටීඅයිඩී නිලධාරියා ඔහුගෙන් පැය හයකට වැඩි කාලයක් ප්රශ්න කළේය.
ඔහුගේ නීතිඥවරයාට අනුව, නිලධාරීහු ඔහුගේ බැංකු වාර්තා, සන්නිවේදන, විදේශ සංචාර සහ සමාජ මාධ්ය ක්රියාකාරකම් මෙන්ම ඔහුගේ පුවත්පත් කලාව සහ ඡායාරූපකරණය පිළිබඳ විස්තර පරීක්ෂා කළහ. සැසිය අවසානයේ, සිදුවූ දේ ‘හෝ හමුදා බුද්ධි අංශයට අදාළ කිසිදු කාරණයක්’ ගැන කතා නොකරන ලෙස ඔවුන්ට අවවාද කළ අතර, තවදුරටත් විමර්ශන පැවැත්වීමට නියමිත බව සඳහන් කළහ.
‘ඔහුගේ නීති උපදේශකයා ලෙස, ඔහු කර ඇති කාර්යය ඕනෑම මාධ්යවේදියකු කරන සාමාන්ය කාර්යය බව මට ස්ථිරවම පැවැසිය හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස, යමෙකුගේ බැංකු ගිණුම් තොරතුරු වෙත නීත්යනුකූලව ප්රවේශ වීම සඳහා අධිකරණ නියෝගයක් අවශ්ය වේ. නමුත් කුමනන්ගේ ප්රශ්න කිරීමේදී, මෙම නිසි ක්රියාවලිය අනුගමනය කර නොමැත. විමර්ශනය ඒකපාර්ශ්වික සහ අසාධාරණ වන අතර, අනාගතයේදී අපි ඒ පිළිබඳ වැඩි දැනුවත් කිරීමක් කරන්නෙමු.’
දෙමළ මාධ්යයට එරෙහිව පුළුල් මර්දනයක්
ප්රශ්න කිරීම් මානව අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නන්ගෙන් පුළුල් ලෙස හෙළා දැකීමට හේතුවී තිබේ. වසර ගණනාවක් තිස්සේ, දෙමළ මාධ්යවේදීන් ශ්රී ලංකාවේ ආරක්ෂක අංශ විසින් හිරිහැර කිරීම්, බියගැන්වීම් සහ නිරීක්ෂණ වාර්තා කර ඇත, විශේෂයෙන් අතුරුදන් කිරීම්, ඉඩම් අත්පත් කර ගැනීම හෝ දෙමළ අනුස්මරණය කිරීම වැනි ජන සංහාරයට අදාළ ගැටලු ආවරණය කරන විට මෙම මර්දනය දියත් වේ.
එළඹෙන සැප්තැම්බරයේදී ජිනීවා මානව හිමිකම් කවුන්සිලයට ඉදිරිපත් කෙරෙන මහ කොමසාරිස්වරයාගේ වාර්තාවේද උතුරු නැගෙනහිර දෙමළ ජනමාධ්යවේදීන් මුහුණ දෙන මර්දනය හෙළා දැක තිබේ.
ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුව යටතේද උතුරු නැගෙනහිර යුදකරණය එළෙසම පවතින බවට මෙම සිදුවීම සාක්ෂි දරයි.
(දෙමළ ජනමාධ්ය මගින් පළකර ඇති කරුණුද අනුසාරයෙනි.)
සුනන්ද දේශප්රිය
