ඉතිහාසය පුරා විමසා බලද්දී ලංකාව තම තමන්ගේ රාජ්යයන්ට යටත් කරගන්නට මානබැලූවෝ බොහොමයක් ගැන හඳුනාගත හැකිය. එකී ආශාවන්ට මෙරට පිහිටීම අතිශයින්ම හේතු සාධක වූ අතර බොහෝ විදේශ රාජ්යයන් තම තමන්ගේ රටවල සංවර්ධනය උදෙසා ලංකාවේ සාරය උරාගන්නට පිඹුරුපත් සකස් කලේය. එවන් රාජ්ය අතර ඉන්දියාවේ කාලිංග දේශයද විශේෂ වෙයි.
එකල ඉන්දියාවටද අමුතු දොළදුකක් තිබී ඇත්තේය. ඒ, ලංකාව කාලිංග දේශයේ අටවැනි යටත් කොටස බවට පත්කර ගන්නටය. ඒ සඳහා ලංකාව කාලිංග දේශයේ යටත් විජිතයක් කරගැනීමේ සිහිනය සැබෑවක් කර දෙන්නට මුල් වූයේ එළාර රජුය.
ඒ අනුව ඉන්දියාවේ අරමුණ වී තිබෙන්නට ඇත්තේ ලොව රටවල් අටකින් යුත් කාලිංග අධිරාජ්යය ප්රකාශයට පත්කරමින් ලංකා රාජ්යයේ රජු ලෙස එළාර රජු පත්කිරීමය.
එළාර රජුගේ පාලනය අනුව ලංකාවේ සියලු පාලන ක්රමවේද ප්රතිපත්ති මෙන්ම ජන ජීවිතයේ බොහෝ කාරණාද වෙනස් කළ යුතුය යන්න එකල කාලිංග රාජ්යයට මහත් වුවමනාවක් තිබිණි. එකී අරමුණ ඉටු කරගැනීම උදෙසා එළාර රජුගේ පත්වීමෙන් පසුව ඔහුට උපදෙස් අනුශාසනා දීම සඳහා කාලිංග දේශයෙන් මුර්කදේව නම් ඍෂිවරයකුද පත්කෙරිණි. ඍෂිවර මුර්කදේවගේ උපදෙස් අනුව එළාර රජුගේ පාලනය යටතේ ලංකාව පාලනය කිරීම උදෙසා කාලිංග දේශ ව්යවස්ථාවට අනුරූපව එහි යටත් විජිතයකට උචිතව සැකසූ ව්යවස්ථාවක් ලංකාව තුළ භාවිතයටද කටයුතු කර තිබේ.
කාලිංග දේශයට යටත් සියලු විජිතයන්ට අදාළව ඒ ඒ රටවලට ආඥාවන් හයක් නිකුත් කිරීමට කටයුතු කළ බවත් පැවසෙයි. ඒ අනුව සංස්කෘතිය, සංවර්ධනය, අධ්යාපනය, සෞඛ්ය, විදේශ සබඳතා යන කාරණාවලට බලපාන පරිදි එම ආඥාවන් නිකුත් කර ඇත.
ලාංකිකයන් සිය පාලන ක්රමවේදයන්ට වඩාත් පහසුවෙන් නතුකර ගැනීමටත්, කාලිංග සිරිත් විරිත් කාලිංග සංස්කෘතියට මෙරට ජනයා අනුගත කරගැනීමටත් පහසු වන පරිදි ලංකාව කොටස් හතට බෙදා වෙන්කිරීමට ඔවුන්ගේ තවත් අභිප්රායක් වී ඇත. ඒ අනුව කාලිංග සලකුණු හයක් සහිත කොඩි හයක් යටතේ ලංකාව පාලන ප්රදේශ හයකට වෙන් කෙරෙයි. එකී පාලන කලාප පාලනයට අවශ්ය නීති රීති පද්ධති අනෙකුත් කාරණාත් ඇතුළත් අත්පොත් නිකුත් කිරීමටද එකල සැලසුම්ව තිබූ බවත් පැවසේ. කාලිංග දේශයට යටත් රටවල කාලිංග සංස්කෘතිය හැර වෙනත් සංස්කෘතියක් පවත්වාගෙන යා නොහැකි බවට නීතියක් තිබී ඇති අතර ලංකාවටද එය පොදු විය. මෙයට අමතරව කාලිංග ව්යවස්ථාවේ විශේෂ වගන්ති අතර පහත සඳහන් කරුණුද මූලිකව තිබූ බව ජනප්රවාදයේ සඳහන් වේ.
කාලිංග දේශයේත් ලංකාවේත් උපන්නකුට හැර ලංකාවේ ජාතිකත්වය ලබාගත නොහැකි වන සේ තහනම් කෙරෙයි. එකී ජනයාට හැර අන් අයකුට ලංකාව තුළ තම වර්ගයා බෝකිරීම තහනම් වෙයි. සත්ව ඝාතනය, විශේෂයෙන් ගව ඝාතනය සපුරා තනම් වෙයි. ලංකා පොළොවත් ස්වභාවික සම්පතුත් කාලිංග දේශය සතු වන හෙයින් එකී කිසිවක් විනාශ කිරීම, හානි කිරීම සපුරා තහනම්ය.
ලංකාවේ බුද්ධිමතුන් බිහිකරන ආයතන රජය මගින් පවත්වාගෙන යන අතර ඒවායින් බිහිවන උගතුන් පිටස්තර දේශවලට සේවය සැපයීම සපුරා තහනම් කටයුත්තකි.
ලංකාව සතු මුහුදු කලාප ආශ්රිත නෞකා මධ්යස්ථාන සියල්ල කාලිංග දේශයට අයත් වන අතර මුතු මැණික් වෙළෙඳාම ඇතුළු සියලු වෙළෙඳාම් කාලිංග දේශයට බදු ගෙවීමද අනිවාර්ය වෙයි.
ඉහත කාරණා හා සමගාමීව තවත් නීතිරීති මාලාවක් තිබී ඇති අතර ලංකාවේ නිෂ්පාදන විදෙස් රාජ්යයන්ට යැවීමට අවසර තිබුණද ලංකාවට රැගෙන ඒමට අවසර තිබී ඇත්තේ කාලිංග දේශයේ නිෂ්පාදන පමණකි. එසේම මෙරට සියලු කලාවන් විනෝදාශ්වාදයන් කාලිංග දේශයට ආවේණික රටාවන්ට යටත්ව පවත්වාගෙන යෑමටද නියම වෙයි.
වයස්ගත වූවන්, ආබාධ සහිත වූවන් නඩත්තුව උදෙසා මෙරට ව්යාපාරික ප්රජාව බරපැන දැරිය යුතුය යන්නත් කාලිංග ව්යවස්ථාව අනුව ලංකාවට පැනවූ තවත් විශේෂ වගන්තියකි.
ඉහත කාරණා හා සමානවම එළාර රජුට සිය පාලනය ඉතා පහසුවෙන් කරගෙන යමින් ලංකාවේ ජනයා තමාට අවනතව තබාගැනීමට හැකි සුවිශේෂ නීති රැසක් පනවා තිබූ බවටද පැවසෙයි. ඒ අනුව නාවික කටයුතුවලදී වැඩි වාසියක් කාලිංග දේශය සතු වන පරිදි නීති පනවා තිබී ඇති අතර එකී නාවික කටයුතුවලින් ලැබෙන ආදායමෙන් වැඩි කොටසක අයිතිය කාලිංග දේශය සතු වෙයි.
යම් ලෙසකට එළාර රජුගේ පාලනයට නතු නොවන එළාර රජුගේ අණසකට යටත් නොවන කොටසක් ලංකාව තුළ ඇතොත් එම කොටස්වල හෝ රටින් පිටත යම් තැනක කිසිදු ආකාරයකට කැරැලි ඇති නොවිය යුතුය යන්නත් කාලිංගය නීති පනවා තිබී ඇත.
කාලිංග දේශයේ පූර්ණ යටත් විජිතයක් වන ලංකාව තුළට කාලිංග දේශයේ පූජකයන්ට ඕනෑම අවස්ථාවක පැමිණීමට රාජ්ය අවසරය ලැබී ඇති අතර ඔවුන්ට ඕනෑම තැනක සිට ආගම් ප්රචාරයට පූජාවන් පැවැත්වීමට අවසර ලැබී ඇත. එම අවසරයට කිසිවකුට විරුද්ධ වීමට බලයක් නොමැති බවත්, හින්දු ආගමික ස්ථාන සහ හින්දු ආගමට සම්බන්ධ සියල්ල බදුවලින් නිදහස් කිරීමටත් පියවර ගෙන ඇත.
එසේම එළාර රජුගේ පාලනය යටතේ සියලු බෞද්ධ විහාර හා ඒ හා සම්බන්ධ ඕනෑම කාරණයකට රජුගේ අවසරය ලබාගැනීමට නියමව තිබී ඇත. එසේ අවසර ලබාගැනීමකින් තොරව කිසිවක් කළ නොහැකි බවටත් වගන්ති එක්ව තිබී ඇත.
මේ හා සමාන තවත් නීති රීති රාශියකින් යුත් වගන්ති ඇතුළත් ව්යවස්ථාවට අමතරව එළාර රජුට ලංකා රාජ්ය පාලනය පහසු කරවීම පිණිස කාලිංග ඇමැති මණ්ඩලයක් පත්කිරීමටද කටයුතු කෙරිණි. එම ඇමැති මණ්ඩලය යටතට ලංකා රජයේ සියලු අංශ ඇතුළත්ව තිබී ඇති අතර මෙකී පාලන කටයුතු පහසු කරවීම උදෙසා දඬුවම් ක්රම, බදු ක්රම මෙන්ම විවිධ විදෙස් ප්රතිපත්ති ඇතුළත් කරමින් ප්රකාශයක්ද නිකුත් කිරීමට කාලිංග රාජ්ය කටයුතු කර ඇත.
එමෙන්ම කාලිංග දේශයේ පැවැත්ම උදෙසා එළාර රජු හරහාබදු මුදල් ගෙවීම ලක්වැසියන්ගේ වගකීමක් ලෙසත්, ඒ සඳහා විවිධ බදු ක්රම හඳුන්වා දීමටත් කටයුතු කර ඇත.
කෙසේ නමුදු එදා මෙදාතුර ඉතිහාසයේ පිට දේශක්කාරයන්ට හිස නමා යටත්ව තම මවු රට පාවා දෙන්නට අකැමැති දේශමාමක බලවේග ඉදිරියට එන්නාක් මෙන් එදා දුටුගැමුණු රජු, එළාරගේ දුෂ්ට පාලනයට එරෙහිව නැඟී සිටියා පමණක් නොව, කාලිංග දේශ එළාරත්, කාලිංග ව්යවස්ථාවත් පරදවමින් තුන් සිංහලය එක්සේසත් කර මෙරට ජනයාට නිදහසේ සිය ආගම දහම අදහමින් සිත් සේ ජීවත් වීමට අවස්ථාව උදාකර දුන්නේය.
එහෙයින් එතෙක් කලක් ක්රියාත්මක වූ එළාරගේ නීතිරීති හා පාලන බලය මෙරටින් තුරන්ව නිදහස් නිවහල් රාජ්යයක් හෙළය තුළම බිහිවිය.
කුමාර රත්නායක
