යක්ෂයන්ගෙන් වැඩ ගැනීම. එහෙමත් නැත්නම් යක්කු බැඳගෙන වැඩගැනීම. එහෙම කතා වර්තමානයේ ඇහෙනවා අඩුයි. හැබැයි වසර ගණනාවක් ආපසු හැරී ඉතිහාසයට විපරම් කළොත් එවැනි පුවත් ගැන විවිධ ජනප්රවාද බොහෝ ප්රමාණයක් අහන්න ලැබෙනවා. ඇතැම් සිදුවීම් ගැන ජනප්රවාද ඔස්සේ හඳුනාගත් සාක්ෂිත් දකින්න ලැබෙනවා. යක්කු බැඳගෙන වැඩගන්නවාය කියපු ගමන් අපේ මතකයට නැගෙන්නෙ රළු විරූපී දැක්කාම බය හිතෙන විදියට අපි හිතේ මවාගෙන ඉන්න කළු කැත යක්ෂයන්ව විලංගුවලින් බැඳගෙන වැඩගැනීමක් වුණත් මේ පිළිබඳ බොහෝ මතවාද හා ජනප්රවාද අහන්න තිබෙනවා. ඒ අතරින් ප්රසිද්ධම කාරණාව තමයි ඇසට නොපෙනෙන යක්ෂ ආත්මයක් මිහිපිට ජීවත් වන සවි ශක්ති ඇති අයකුට බන්ධනය කිරීම තුළින් එම පුද්ගලයාට ලැබෙන අසීමිත ශක්තියෙන් බලයෙන් වැඩ කරවාගැනීම. එලෙස යක්ෂයකු බන්ධනය වුණු කෙනකුට සාමාන්ය මිනිසකුට කිරීමට තබා සිතීමටවත් නොහැකි ආකාරයේ විවිධ ක්රියා කළ හැකිබවත් පැවැසෙනවා.
මෙයට අමතරව කිසිවකුගේ ඇසට නොපෙනෙන ආත්ම බන්ධනය කරගෙන තමන්ට අවශ්ය කටයුත්ත කරගන්නා බවත් එහිදී අදාළ කටයුත්ත කරන කෙනකු කිසිවකුට නොපෙනුණද අදාළ ආත්මය පාලනය කරන පුද්ගලයා සිතන පතන ආකාරයට එම කටයුත්ත සිදුවන බවත් පැවැසෙනවා.
මේ කොයි විදියට යක්ෂයන් බැඳ වැඩගත්තත් මේ කටයුත්ත ලේසි පහසු කාරණාවක් නොවන බව බොහෝ ඉතිහාස කතා සහ ජනප්රවාද ඇසුරේ හඳුනාගන්න පුළුවන්. මේ සඳහා ඊට අදාළ යන්ත්ර මන්ත්ර මැනැවින් දත් අයකු විය යුතු අතර එලෙස යන්ත්ර මන්ත්ර හරි හැටි නොදැන යක්ෂයන් සමග වැඩ කරනන්නට යෑම අතිශය භයානක කටයුත්තක් බවත් පැවැසෙනවා.
යක්කු බැඳගන්න වගේම යක්කු එළවීම පිළිබඳවත් අදාළ මන්ත්රකරුවා මැනැවින් දැන සිටිය යුතු වෙනවා. එසේ නොවන්නට මේ බැඳගත් යක්ෂයන් පාලනය පහසු නොවන බවත් කියැවෙනවා.
කෙසේ නමුත් යක්කු බැඳගෙන වැඩගත් පරම්පරා ගැනත්, එවැනි පරම්පරාවලින් පැවැත එන්නන් ගැනත් අද සමාජයේ තැනින් තැන අහන්න දකින්න පුළුවන්. හැබැයි එදා සිටි අය මෙන් වර්තමාන පරපුර මේ දේවල් සම්බන්ධව දක්වන හැකියාවන් ගැන නම් ගැටලු නැතිවාම නොවේ.
බොහෝ විට අතීතයේ මේ යක්කු බැඳගෙන කරපු වැඩ ගැන බලද්දී බොහෝ විහාරස්ථාන ආශ්රිතව විවිධ ඉදිකිරීම් ගැන ජනප්රවාද ඇසුරේ විවිධාකාර කතාබස් සිදුවෙනවා. එවැනි බොහෝ ඉදිකිරීම් සාමාන්ය මිනිසාට කළ නොහැකි තරමේ විස්මිත නැමැවුම් වන නිසාම යක්ෂයන්ගේ අසීමිත හැකියාවක් ශක්තියක් තිබූ පිරිස් කළාය කියන එකත් පැහැදිලි වෙනවා. ඒ වගේම අතීතයේ බොහෝ ස්වාමින්වහන්සේලා මේ යන්ත්ර මන්ත්ර කලාව පරතෙරට දැන සිටියාය කියන එකත් රහස් නෙවෙයි. විශේෂයෙන්ම කොණ්ඩදෙණියේ හිමියන් වැනි ස්වාමින්වහන්සේලා යන්ත්ර මන්ත්ර බලයෙන් කළ කී දේ ගැන අදත් සාක්ෂි සාධක ඉතිරිව තිබෙනවා.
වර්තමානයේ එවැනි හිමිවරුන් හෝ ගුරුන්නාන්සේලා ඉන්නවාද යන්න විමසීමේදී මෑත ඉතිහාසය තුළ එවැනි අත්දැකීමක් ලද පුද්ගලයකු අපට හමුවූයේ මීට කලකට පෙරයි. අනුරාධපුර ප්රදේශයට ගිය ගමනකදී එක්තරා විහාරස්ථානයකදී හමුවූ මේ පුද්ගලයා එම විහාරස්ථානයේ කටයුතුවලට සහාය වන්නකු බව දැනගන්නට ලැබුණා.
අපත් සමගින් සිටි අයකුගේ සමීප හිතවත්කම නිසාම එම පුද්ගලයා අප සමග හරි අපූරු රහසක් හෙළි කළේ මේ විදියට.
‘මහත්තයලට කියන්න මං පන්සල් කිහිපයකම නතර වෙලා වැඩ කටයුතු කරලා තියෙනවා. ඒත් පස්සේ මට කොන්දෙ අමාරුවක් හැදිලා මං එතකොට හිටි පන්සලේ හාමුදුරුවෝ මාව මෙහාට එව්වා. මේ පන්සලේ ලොකු හාමුදුරුවන්ගෙන් සිංහල බේත් ගන්න කියලා. මොකද මේ ලොකු හාමුදුරුවො සිංහල වෙදකම දන්න කෙනෙක්. ඉතින් මං ඇවිත් මාස දෙකෙන් සනීප වුණා. හැබැයි මට ආපහු යන්න හිත දුන්නෙ නැහැ. මං ලොකු හාමුදුරුවන්ට ඒ ගැන කිව්වාම ඔන්න ඔහෙ ඉන්නවා සමරේ කිව්වා. මං එදා ඉඳන් පන්සලේ වැඩපළ කරගෙන හිටියා.
ඔය කාලේ අන්න අර බෝධිය වටේට බැඳලා තියෙන බැම්ම ටික ටික බඳිමින් තිබුණා. හැබැයි ලොකු ගල් ඔතැනට ආපු විදියක් නැහැ. ඕක මගේ හිතට මහ අමුත්තක් වුණා. බැරිම තැන මං දවසක් හාමුදුරුවන්ට කිව්වා. ඇත්තටම හාමුදුරුවනේ මේක යකාගෙ වැඩක්නෙ. දැන් බැම්මෙ වැඩ ඉවර වෙන්නත් ළඟයි. මේක බැඳපු දවසකුත් නෑනෙ හරියට කියලා. ඒ කතාවට හාමුදුරුවෝ හිනාවුණා විතරයි. පස්සේ කිව්වා යක්කු මොකද මිනිස්සු මොකද වෙහෙර විහාර හදනවා නම් කියලා.
ඉතින් දවසක් රෑ මට හිතුණා ගිහින් බැම්මට වෙන දේ බලාගෙන ඉන්න ඕනෙ කියලා. ඒත් මට දොර ඇරගන්න බැරි වුණා. අගුල දාලත් නෑ. යතුරත් කාමරේ ඇතුල් පැත්තෙමයි. මට පුදුම වගේම බයකුත් හිතුණා. මං බයටම පොරවාගෙන නිදාගත්තා. පස්සේ දවසෙ ඇහැරුණේ ලොකු හාමුදුරුවෝ කතාකරන සද්දෙටයි. මට හිතෙන්නෙම මේ මහ ගල් ඔතැනට ගෙනාවේ අපිට නොපෙනෙන කෙනෙක් කියලමයි…’
ඔහු කතාව එහෙම අවසන් කළාට අපිට පමණක් නොව ඒ බැම්ම දකින ඕනෑම කෙනකුට පුංචි සැකයක් ඇතිවෙන්න ඇති. ඒ මොනවා වුණත්, ‘මේක නම් යකාගෙ වැඩක්’ය කියන කියමන හැදුණේ අතීත මන්ත්රකරුවන්ගේ විස්මිත හැකියාවන් නිසාය කියලත් අමතක කරන්න බැහැ.
සත්ය කතාවක් ඇසුරින් නම් ගම් මනඃකල්පිතයි
කුමාර රත්නායක
