සොබාදහම කියන්නේ හරි අපූරු දෙයක්. එය අපිට නොකියා ලබාදෙන දේවල් ගැන අපිට හිතාගන්නවත් බෑ. අපේ රට සොබාදහමේ හා ජෛව විවිධත්වයේ අපූරු මර්මස්ථානයක්. සියවසකට පෙර සිට සෙමෙන් සෙමෙන් සංවර්ධනය නිසා අපිට අහිමි වුණු සොබාදහමේ සම්පත් අපමණයි. කොළඹ නගරයට ආසන්නයේ පිහිටි හෝමාගම නගරයට යාබදව සදාහරිත තෙත්බිම් වනාන්තරයක් ඇති බව දැනගත්තොත් ඔබ පුදුම වේවි. එකී වනාන්තරයට අනාගතයේ දිනක ඇති විය හැකි ඉරණම ගැන තමයි අපි අද කැලෑ කොලමෙන් කතාකරන්න බලාපොරොත්තු වෙන්නේ.Sri Lanka Latest News
සොබාදහමට හිතැති, ඒ ගැන පර්යේෂණ කරන ආචාර්යවරුන් හා තරුණ තරුණියන් පිරිසකගේ අප්රමාණ ධෛර්ය නිසා තවමත් ආරක්ෂා වී තිබෙන මෙම වනාන්තර පද්ධතිය ‘දියගම වැසි වනාන්තරය’ ලෙස හඳුන්වන්න පුළුවන්. ඒකදේශීය ශාක, ඒකදේශීය කුරුල්ලන්, සමනලයින්, උරගයන් හා ජල මූලාශ්රවලින් පෝෂණය වෙමින් තවමත් අලකලංචියක් නොවී රැකගත යුතු මෙම නොඉඳුල් පරිසර පද්ධතියේ වගතුග ගැන කතාබහ කරන්න කැලෑ කොලම හා සම්බන්ධ වුණේ දියගම වනාන්තරය පිළිබඳ පර්යේෂණය කරන කණ්ඩායමේ සාමාජික ශ්යාමල් රසාංග සහෘදයා. අපි මෙතැන් සිට ඔහුගේ කතාවට සවන් දෙමු.
දියගම අක්කර සීයක විතර විශාල ඉඩමක් විදියට තමයි මේ භූමිය මුලදි තිබුණේ. දියගම ක්රීඩාංගණය ඉදිකිරීමෙන් පසුව අද වෙද්දී එය අක්කර 50ක වගේ භූමි ප්රමාණයකට අඩුවෙලා තියෙනවා වනාන්තර විදිහට ඒ කොටසේ. කොළඹ විශ්වවිද්යාලයේ ශාක විද්යා අධ්යයන අංශයේ මහාචාර්ය සුදීරා රංවල මහත්මියගේ ප්රධානත්වයෙන් ජෛව විද්යාත්මක අධ්යයනයක් සිදුකළා පසුගිය වසරේ. ඒ අධ්යයනයේදී තහවුරු වුණා මෙහි ජෛව විවිධත්වයෙන් ඉහළ ශාක විශේෂ 100ක් පමණ තියෙනවා කියලා. ඒ වගේම පක්ෂි විශේෂ 90ක්, ක්ෂීරපායින් විශේෂ 20ක්, ඒ වගේම උභයජීවීන් විශේෂ 10ක්, මත්ස්ය විශේෂ 18ක්, සමනල් විශේෂ 60ක් ඇතුළු මුළු සත්ව විශේෂ 200කට වැඩි ප්රමාණයක් මේ ආශ්රිතව වාර්තා වෙනවා.
පසුගිය කාලයේදී මේක බලන්න ආවා ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයේ සහ ක්ලීන් ශ්රී ලංකා ව්යාපෘතියේ දායකත්වයෙන්, වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිසක්. ඔවුන් කිව්වා මේක වැසි වනාන්තර ලක්ෂණ සහිත වනාන්තරයක් කියලා. ඉතින් ඒ අනුව මේක තමයි කොළඹට ළඟින්ම අපිට ඉතිරි වෙලා තියෙන වැසි වනාන්තර කොටස.
මේ ආශ්රිතව හඳුන් දිවියා, දිය බල්ලා ඒ වගේ සතුන් ජීවත් වෙනවා. මේ මෑතකදී සම්පත් සෙනෙවිරත්න මහාචාර්යතුමාගේ මගපෙන්වීම යටතේ උණහපුළුවන් පිළිබඳ අධ්යයනයක් මෙහිදී සිදුකළා. එහිදී ලැබුණු දත්ත අනුව ලංකාවට ආවේණික රතු උණහපුළුවන් 50ක විතර ගහනයක් මේ ආශ්රිතව වාසය කරනවා. ඉකෝ ටුවරිසම් වගේ කටයුතු සඳහාත් මේ ස්ථානය පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. මොකද මේ උණහපුළුවන් නැරඹීම සඳහාම පැමිණෙන විදේශිකයන් ඉන්නවා. ඒ නිසා මෙතැන සංචාරක ආකර්ෂණය වැඩි තැනක් බවට පත්කරන්න පුළුවන්.
ඒ වගේම, මේ ආශ්රිතව ජලාශ දෙකක් තියෙනවා, වැසි වනාන්තර කොටසකුත් තියෙනවා. ඒක නිසා මේකේ තෙත්බිම් පක්ෂීනුත් ඉන්නවා, වැසි වනාන්තරේ ඉන්න පක්ෂීනුත් ඉන්නවා. තෙත්බිම් පක්ෂීන් විදිහට ඉන්නවා දුර්ලභ ඩ්වෝෆ් කිංෆිෂර්, ඒ කියන්නේ ‘රන් පිළිහුඩුවා’. සාමාන්යයෙන් ඒ සතුන් මේ වගේ ප්රදේශවල දකින්න ලැබෙන්නේ ඉතා දුර්ලභව. ඒ වගේම ‘මල් සේරුවා’, ‘මානාතුඩු පිළිහුඩුවා’ ඇතුළු ලංකාවට ආවේණික පිළිහුඩු විශේෂ හතෙන් හතරක්ම මේ වනාන්තරය තුළ ඉන්නවා. මෙහි වනාන්තර කොටසේ කෑරලුන් විශේෂ තුනක් පමණ දකින්න ලැබෙනවා. ‘කහ හිසැසි කෑරලා’ සහ ‘බොර හිසැසි කෑරලා’ත් මෙහි දකින්න පුළුවන්. ඒ වගේම ‘ගිනිපිට මහා කෑරලා’, ‘පිට දම් බටගොයා’ වගේ ලංකාවට ආවේණික පක්ෂී විශේෂ 10ක් විතර මේ ආශ්රිතව දකින්න පුළුවන්.
මේ වගේ ජෛව විවිධත්වයෙන් අනූන වටිනා පරිසර පද්ධතියක් රැකගැනීමට පරිසරයට ආදරය කරන හැම කෙනෙක්ම උපරිමයෙන් කැපවීම අත්යාවශ්යයි. ‘කැලෑ කොලම’ කියවන පාඨක ඔබගෙන් අපි ඉල්ලා සිටින්නේ කොළඹට නුදුරින් පිහිටා තිබෙන මේ දියගම වැසි වනාන්තරය ගැන හැමෝම දැනුවත් කරන්න. එය අනාගත පරපුර වෙනුවෙන් ආරක්ෂා කරලා, හෙට දවසට දායාද කරන්න හැම දෙනාම එකතු වෙන්න කියන ඉල්ලීමත් බොහොම ගෞරවයෙන් සිදුකරනවා.
සමන් හල්ලොලුව
