තමාට වඩා බොහෝ දුරින් ප්රජාවක් සහ රටක් විසින් ඒකීය ගෞරවයට පාත්ර වූ මෙම ජෝන් ස්කඩර් කවුද? Sri Lanka Latest News
ඔහුව සැතපුම් දහස් ගණනක් පසුකර යාපනේ පණ්ඩතිරිප්පු නම් පුංචි ගමට ගෙනාවේ මොනවාද? ඔහුගේ කතාව ආරම්භ වන්නේ 1793 සැප්තැම්බර් 03 වැනි දින ඔහු උපත ලැබූ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව්ජර්සිහි ෆ්රීහෝල්ඩ්හිදීය. ඔහු 1811 දී ප්රින්ස්ටන් විශ්වවිද්යාලයෙන් සහ 1813දී නිව්යෝර්ක් වෛද්ය හා ශල්ය වෛද්ය විද්යාලයෙන් උපාධිය ලබාගත්තේය. සිය වෘත්තීය ජීවිතයේ මුල් අවධියේදී ඉතා හොඳ ආදායමක් උපයා ගනිමින් නිව්යෝර්ක් නගරයේ සාර්ථකව පුහුණුවීම් කළ මේ මිනිසාගේ සහ ඔහුගෙන් පැවත එන අයගේ ඉගැන්වීමේ සහ සුවකිරීමේ දක්ෂතාවයෙන් බොහෝ දුරබැහැර රටවල මිනිසුන් දහස් ගණනක් ප්රයෝජන ගත් බව එකල ලියවී ඇති බොහෝ පොත්පත්වල සඳහන් වේ.
එක් රාත්රියක නිව්යෝර්ක්හි රෝගියකු බැලීමට යමින් සිටියදී ජෝන් ස්කඩර්ගේ අවධානය එකවරම තම මේසය මත වැටී තිබූ පත්රිකාවක මාතෘකාවක් වෙත යොමුවිය. ඔහු එය කියවන විට, ‘ඇයි කවුරු හරි මේ ගැන කිසිවක් නොකරන්නේ?’ යන සිතුවිල්ල ඔහුගේ සිත තුළ පැලපදියම් වූයේ කුමක්ද මේ ලියවිල්ල යන්න ඔහු තුළ කුතුහලයක්ද නිර්මාණය කරමින්ය. ඔහු තමාගෙන්ම ඒ පිළිබඳ විමසූ අතර, වහාම පිළිතුර ඔහුගේ මනසට ගලා ආවේය. ‘ඇයි මම නොකළ යුත්තේ?’ ‘රෝගීන් සුවපත් කිරීමට ගොස් ක්රිස්තුස් වහන්සේ ගැන කිසිදා අසා නැති අයට ශුභාරංචි දේශනා කිරීම මට කළ හැකියි’ කියා සිතූ ස්කඩර් තමාට මේ අපූරු ලියවිල්ල තවත් අපූරු ගමනාන්තයකට ආරාධනා කරන බව පසක් වීය. එවිට ස්කඩර් වයස අවුරුදු 25ක හැඩිදැඩි ජවසම්පන්න තරුණයකු විය.
ස්කඩර්ගේ බිරිය හැරියට් ස්කඩර්ගේ උපදෙස් ලබා ගැනීමෙන් පසු, ඔහු ඇමෙරිකානු විදේශ දූත මණ්ඩල කොමසාරිස් මණ්ඩලය වෙත ගොස් මිෂනාරිවරයකු ලෙස කටයුතු කිරීමට ඉල්ලා සිටියේ ඇමෙරිකාවේ සිට ගලන ආදරයේ ගංගාව ඉන්දු සාගරයට හැරවීමට දරන වෑයමක මුල් අඩිතාලම දැමීමටය. ඔහුගේ ඉල්ලීම වූයේ කලින් මිෂනාරි සේවයේ කිසිවෙක් නිරත නොවූ හෝ ඒ සම්බන්ධ උදවිය අල්ප වශයෙන් සිටින රටක වෛද්යවරයකු ලෙස හෝ ඇමැතිවරයකු ලෙසද සේවය කිරීමයි. එය සුවිශේෂ මෙන්ම බාරදූර කටයුත්තක් මෙන්ම වගකීමක් වූවද අවාසනාවන්ත ලෙස ජෝන් ස්කඩර්ගේ පියා වූ ජෝසෆ් ස්කඩර්ට මෙම තීරණයට තම අකැමැත්ත පළකළ අතර කෙසේ හෝ ස්කඩර්ගේ නික්ම යෑමට ඔහුට බාධාද නොකළේය. ගුවන් ගැබේ වූ සූර්යයා කාළ වර්ණ වළාවන් අතරින් සැඟවී ගියේය. සයුරේ රළ වෙනදාට වඩා චණ්ඩ විය. වයස අවුරුදු 26ක් වූ වෛද්ය ජෝන් ස්කඩර් ඔහුගේ බිරිය හැරියට්, තුන් හැවිරිදි දියණිය මාරියා සහ ඔවුන්ගේ සේවිකාව වූ ඇමී සමග බොස්ටන් නැව් අංගණයේ ‘ඉන්දූස්’ නෞකාවට ගොඩවූහ. මේ ගමනාන්තය නම් මුහුදු සැතපුම් ගණනාවකට එහා ඈත රටක දහස් ගණනකගේ ඉරණම වෙනස් කිරීමේ අරමුණ කරගෙනයි.
ස්කඩර්ගේ මේ විශේෂ තීරණය විදේශ දූත මණ්ඩල සඳහා වූ ඇමෙරිකානු කොමසාරිස් මණ්ඩලයේ තවත් සංධිස්ථානයක් වූවා නොඅනුමානය. මන්ද පළමු ඇමෙරිකානු වෛද්ය මිෂනාරිවරයා තම දූත ගමන ආරම්භ කරමින් මහ සයුරේ තම නෞකාවේ ගමන දියත්කළ නිසාවෙනි. මුහුදු ගමන නම් දුෂ්කර විය. මුහුදු ගමනේ මාස හතරක අවසානයේ ඔවුන් ඉන්දියාවේ කල්කටා වෙත ගොඩබැස්සේය. මේ දීර්ඝ ගමනේ ඛේදාන්තය වූයේ ස්කඩර්ගේ ආදරණීය දියණිය මාරියා අතීසාරයෙන් ඛේදජනක ලෙස මියයෑමයි. පසුව ඔවුන් ලංකාව බලා 1819 දෙසැම්බර් මාසයේදී පැමිණි අතර, එහිදී ඔවුන්ව යාපනය ප්රදේශයේ සේවය කිරීමට අනුයුක්ත කළේය. යාපනයේදී උපන් දෙවැනි දියණියද උපතින් ඉක්බිතිව මියයෑම නිසා මරියාගේ මරණය ඔවුන්ගේ දුක්ඛිත වේදනාවේ අවසාන සිදුවීම නොවන්නට විය. මිනිසුන් බොහෝ විට මෙවන් අවස්ථාවලදී බොහෝ දේ හැරදමා ඊළඟ නැවේ නැවතත් තම මවු රාජ්යවලට ගමන් කළද, මෙම පුරෝගාමී මිෂනාරිවරයා තම සේවය වෙනුවෙන් ආත්මීය ලෙස බැඳී සිට ඇති බවට පැහැදිලි වන තවත් කරුණක් මෙසේ ගෙනහැර දැක්විය හැකිය.
ජෝන් ස්කඩර්ගේ වචනවලින් කියනවා නම්, ‘මෙය දරුණු නඩු විභාගයක්, නමුත් අපට නැවත පණ ගැන්වීමට කිසිදු හැකියාවක් නැත. අපට ලැබී ඇති පරීක්ෂාවන් හද කම්පා කරවන බව අප හඳුනාගත යුතුය. සමහර විට අපගේ ආදරණීය මවුපියන් අපගේ පැමිණීම ගැන කනගාටු වන බවත් පසුතැවිලි වන බවත් දැන දැන ඇමෙරිකාව හැර මේ ජනතාව අතරට පැමිණ ජීවත් වීමට අපගේ හදවත් තුළට ඇතුළු කිරීම ගැන අපි සතුටු වන අතර, පල්ලියේ ශ්රේෂ්ඨ ප්රධානියාට ස්තුතිවන්ත වෙන බව’ ඔහු සඳහන් කර ඇත.
කෙසේ හෝ ස්කඩර් තවදුරටත් තම ඉරණම සමග සරදම් කරන්නට විය. 1820 දී උපත ලැබූ පුත්රයාද උපතින් ටික කලකට පසු මියගියේය. සමස්තයක් වශයෙන් ඔවුන්ට දරුවන් 13 දෙනකු සිටි අතර ඔවුන්ගෙන් 3 දෙනෙකු ළදරුවන් ලෙස සහ එක් අයෙකු දියේ ගිලී මියගියේය.
1820 ජූලි මාසයේදී ස්කඩර්ස් විසින් යාපනේ පණ්ඩතෙරිප්පු නම් කුඩා ගම්මානයේ නව මිෂනාරි මධ්යස්ථානයක් විවෘත කරන ලදී. අනෙකුත් මිෂනාරිවරුන් මෙන් ඔහු ද දෙමළ භාෂාව ඉගෙනීම තම භාරදූර වගකීමක් බව හඳුනා ගත්තේය. මන්ද ක්රිස්තියානි පණිවුඩය බෙදාදීම ඔහුගේ මූලික අරමුණ විය. එම පණිවුඩයට ‘ස්වදේශිකයන්’ වෙත වඩාත්ම පහසු ලෙස විවෘත කළ හැකි මාර්ගයක් ලෙස ඔහු සුව කිරීමේ සේවය යොදා ගත්තේය. ඔහු ප්රදේශවාසීන් සහ ඔවුන්ගේ සිරිත් විරිත් පිළිබඳ සූක්ෂ්ම නිරීක්ෂකයෙක් විය. එකල මිෂනාරිවරුන්ගේ එක් ප්රමුඛතාවක් වූයේ ප්රදේශවාසීන් අතර බෙහෙවින් හිඟ වූ අධ්යාපනයේ අවශ්යතාවයි. වෛද්ය ස්කඩර් සහ ඔහුගේ බිරියද මෙම කාර්යයට සම්බන්ධ වූහ. ඔවුන් මෙය පිරිමින්ට පමණක් සීමා නොකළ අතර, ඔවුන් විශේෂයෙන් පීඩාවට පත්වූවන් යැයි සිතූ කාන්තාවන්ට අධ්යාපනය ලබා දුන්නේය. ඔවුන් තම නිවසේ දරුවන් හතළිහක් පමණ රැකබලා ගත් අතර, ඔවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් අනාථ දරුවන් විය. ස්ත්රීන් පිළිබඳ ඔහුගේ නිරීක්ෂණ තවමත් පීතෘ මූලික සමාජවල ප්රබල බලපෑමක් ඇති කළ බව බොහෝ දෙනා තව දුරටත් විශ්වාස කළේය.
ජෝන් ස්කඩර් පණ්ඩතෙරිප්පුවේ පාසලක් සහ රෝහලක් පිහිටුවීමට තනිවම සැලැස්ම ඇඳ ගත්තේය. ඔහු ලංකාවේ මහජනතාව වෙනුවෙන් ප්රථම වෛද්ය සේවාව මෙහිදී ආරම්භ කළේය. පිදුරු සෙවිලි කළ පැරණි බංගලාවක ස්කඩර්වරුන්ට ජීවත් වීමට රජය අවසර දී තිබුණද නටබුන්ව පැවැති යාබද පැරණි පෘතුගීසි දේවස්ථානය ප්රතිසංස්කරණය කරන ලද අතර එහි අමාත්යවරයා ලෙස මුලින්ම කටයුතු කළේද ඔහුය. ස්කඩර්ලා ගමේ පාසල් දෙකක් ආරම්භ කළහ. එකක් පිරිමි ළමයින් සඳහා සහ අනෙක ගැහැනු ළමයින් සඳහා විය. සමස්තයක් වශයෙන් යාපනයේ පාසල් විසිපහක් පිහිටුවීමට ජෝන් ස්කඩර් පුරෝගාමී විය.
ජෝන් ස්කඩර් මෙරටට පැමිණීමට පෙර දින යාපනයේ පැවැති වෙදකම ඉන්දියාවේ පැවැති ‘සිද්ධ’ වෙදකම මත පදනම් විය. යාපනයේ රජුගේ රාජකීය පවුලේ අනුග්රහය නොමැතිව එවැනි ‘දේශීය වෛද්ය විද්යාවේ’ ප්රමිතීන් දිගින් දිගටත් අඩාළ වී ගියේය. පුළුල්ව පැතිරුණු නොදැනුවත්කම සහ මිථ්යා විශ්වාස මධ්යයේ ජෝන් ස්කඩර් සිය වෛද්ය කටයුතු භාර ගත්තේය. ඔහු සිය කුඩා බංගලාවේ සියලු ආකාරයේ රෝග සඳහා ප්රතිකාර කළ අතර, එහි මුල් කාමරය වර්තමාන පූජකවරයාගේ නිවෙසේ කොටසක් ලෙස තවමත් පණ්ඩතිරිප්පුහී පවතින අතර එය ‘ස්කඩර් හවුස්’ ලෙස හැඳින්වේ. පිරිමින්, කාන්තාවන් සහ ළමයින්, ඔවුන්ට හුරුපුරුදු ආකාරයෙන් බිම වාඩි වී සිටින්නෝය. ඔහු ඔවුන්ට සැලකීමට පෙර ඔහු මුලින්ම ඔවුන් වෙත පැමිණ, ඔහුගේ බයිබලය විවෘත කර, ඔවුන්ට කෙටි හා ආශ්වාදජනක කතාවක් කියා දෙන්නේය.
මොහු යාපනයේ පැවති කොලරාව පැතිරීම ඇතුළු බොහෝ රෝග සමග කටයුතු කළේය. ඔහුගේ ශල්යකර්ම කුසලතා නිසා බොහෝ දෙනාගේ විශේෂ ඉල්ලුමට භාජනය විය. ඔහුගේ මතක සටහන්වල ඔහු විස්තර කරන්නේ පහත පරිදිය.
‘ජනවාරි 10 බදාදා. අද උදේ මම මිනිසෙකුගේ පැත්තෙන් අඩියකට වඩා වට ප්රමාණයෙන් යුත් ගෙඩියක් ඉවත් කළෙමි. එය මා එළියට ගත් විශාලතම එකයි..’
ඔහු කැඩුණු අස්ථි හා විවෘත තුවාලවලට ප්රතිකාර කළේය. ඔහු ඇසේ සුද ඉවත් කිරීමේ සැත්කම්ද සිදුකරන ලදී. ඔහු විස්තර කරන්නේ, ‘මම වයස අවුරුදු හැත්තෑවකට වැඩි වයසක අයකුට ඇසේ සුද ඉවත් කිරීමේ ශල්යකර්මය සිදුකර, ඔහුගේ පෙනීම යථා තත්ත්වයට පත්කිරීමට සමත් වුණෙමි’. ජෝන් ස්කඩර්ගේ සුවකිරීම සහ දේශනා කිරීම පණ්ඩතිරිප්පුවට පමණක් සීමා නොවී මුළු අර්ධද්වීපයට මෙන්ම යාබද දූපත් කිහිපයකටම ව්යාප්ත විය. ඔහු තම පණිවුඩය සහ සුවකිරීමේ කුසලතා දේශයේ ජනතාව වෙත ගෙනයාම සඳහා ජනාකීර්ණ ප්රදේශ හරහා මෙන්ම දුෂ්කර ගමන් මර්ගයන්හීද ගමන් කළේය. වසංගත කාලවලදී, විශේෂයෙන් කොලරාව උග්ර අවස්ථාවලදී, ඔහු සහ හැරියට් රෝගීන්ව ස්නානය කර, බෙහෙත් ලබාදීමට කටයුතු කළහ. මළවුන් භූමදාන කරමින්, ඔවුන්ගේ දුක්ඛිත තත්ත්වයෙන් මිදීමට ඔවුන්ට කළ හැකි දේ කළහ.
මෙම කාර්යයේදී ඔහු හදාවඩාගත් සහ ඔවුන් සමග තම නිවෙසේ තබාගත් බොහෝ දෙනකුට අමතරව ඔවුන්ගේම දරුවන්ට මවක් වීමේ වගකීම් දැරූ ඔහුගේ බිරිය හැරියට්ගේ පූර්ණ සහයෝගය සහ සහාය ඔහුට ලැබිණි. ඔවුන්ගේ සේවිකාව වන ඇමීගෙන් ඔවුන්ට ලැබුණු උපකාරය මිල කළ නොහැකිය. යාපනයට පැමිණි පළමු අප්රිකානු-ඇමෙරිකානුවා ඇමී විය හැකිය. 1836 දී ඇමෙරිකානු මණ්ඩලය ස්කඩර්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ නැගෙනහිර ඉන්දීය සමාගම මිෂනාරිවරුන්ට ඉන්දියාවේ වැඩකිරීමට දැන් අවසර දී ඇති බැවින් වර්තමාන තමිල්නාඩු ප්රාන්තයේ උතුරු ප්රදේශයේ ඔහුගේ වැඩකටයුතු කරගෙන යාමට මදුරාසියට යන ලෙසයි.
වෛද්ය ස්කඩර් සහ ඔහුගේ පවුලේ අය යාපනයේදී මුලින්ම ආරම්භ කළ කාර්යය දිගටම කරගෙන යාමට නියමිතව තිබිණි. ඔවුන් දිගු කලක් ජීවත් වීමට අවශ්ය උරුමයක් ඉතිරි කළහ. ඔවුන්ගේ දිවි ගලවාගත් දරුවන් නව දෙනාගෙන් පස් දෙනෙක් වෛද්යවරු බවට පත්විය. ඔවුන් දකුණු ඉන්දියාවේ මිෂනාරිවරුන් ලෙස සේවය කිරීමට නියමිතව සිටියේය. වෙල්ලෝර්හි ජාත්යන්තර වශයෙන් ප්රසිද්ධ ක්රිස්තියානි වෛද්ය විද්යාලය සහ රෝහල ආරම්භ කළ වෛද්ය අයිඩා ස්කඩර් ඔහුගේ මිණිබිරියයි. බොහෝ ආකාරවලින් ඇයගේ ජයග්රහණ ඔහුගේ දැක්ම ඉටුකිරීමක් විය. ස්කඩර්ස් හතළිස් දෙදෙනෙක් තමන් හදාගත් භූමිය වන ඉන්දියාවට වසර එක්දහස් සියයක ඒකාබද්ධ සේවයක් ලබාදී ඇත. ජෝන් ස්කඩර් යනු ඔහු පාගා දැමූ ස්ථානය අන් අයට අනුගමනය කිරීමට ආශ්වාදයක් සහ දැක්මක් ලබාදුන් පීතෘමූලික චරිතයයි.
වසර දෙසීයකට පමණ පෙර ඔහු සහ ඔහුගේ පවුලේ අය මෙතරම් විශ්වාසයකින් හා කැපවීමෙන් සේවය කළ යාපනයේ ප්රජාව විසින්ම ප්රථම ඇමෙරිකානු වෛද්ය මිෂනාරිවරයා ගෞරවයට පාත්ර කිරීම හා සිහිපත් කිරීම වාර්ෂිකව සිදුවන බව දැනගන්නට ලැබිණි.
විදුනි බස්නායක
