ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික කඩාවැටීම පිළිබඳ කෝපය පිටකරන ආකාරයේ ප්රවෘත්ති ඡායාරූපකරණය සඳහා පුලිට්සර් ත්යාගය වෙනුවෙන් ඇසෝසියේටඩ් ප්රෙස් (AP) ඡායාරූප ශිල්පීන් වන එරංග ජයවර්ධන සහ රෆීක් මක්බූල් නම් කර ඇත.
එරංග ජයවර්ධන විසින් අරගලය අවස්ථාවේ ගනු ලැබූ ඡායාරූපයන්හි මිනිස් හැඟීම්වල සම්පූර්ණ පරාසය ග්රහණය කර ඇත.
රෆීක් මක්බූල් ඇසෝසියේටඩ් ප්රෙස් හි මාණ්ඩලික ඡායාරූප ශිල්පියෙකු වන අතර 2009 සිට ඉන්දියාවේ මුම්බායි හි සිට ඡායාරූපකරණයේ නියැලේ. AP සඳහා ඔහු ඔහුගේ නිජබිම වන කාශ්මීරය ඇතුළු දකුණු ආසියාවේ වඩාත්ම කරදරකාරී උණුසුම් ස්ථාන කිහිපයක් ආවරණය කර ඇත.
ඔහු ඉන්දියාව සහ පකිස්ථානය අතර කාගිල් යුද්ධය මෙන්ම 2005 කලාපයේ විනාශකාරී භූමිකම්පාව ඇතුළු 1990 ගණන්වල අගභාගයේ සටන්කාමීත්වය සහ ප්රචණ්ඩත්වය පුළුල් ලෙස ඡායාරූපගත කර ඇත.
එරංග ගැන ප්රවීණ ඡායාරූප ශිල්පී ඉන්ද්රජිත් තේනුවර තැබූ FB සටහන!
ලොව දැවැන්තම ඡායාරූප පත්රකලාවේද (Photojournalism) ත්යාග උළෙලක් වන පුලිට්සර් ප්රයිසස් (Pulitzer Prizes) වෙත ශ්රී ලාංකීය නාමයෝජනාවක් එක්ව තිබේ.
ඇමරිකාවේ පුවත්පත් කලාවේ පුරෝගාමියකු මෙන් ම, ප්රකාශන සමාගමක අධිපතිත්වය දැරූ, හංගේරියානු සම්භවයක් ඇති ඇමරිකානු ජාතික ජෝසෆ් පුලිට්සර් එරට පුවත්පත් කලාව නව මඟකට යොමුකළ පුද්ගලයකු බව සඳහන් ය. 19 වන සියවසේ අගභාගය වන විට දූෂිත දේශපාලනය, දූෂිත රාජ්ය පාලනය, සමාජ අරගල ආදී විෂයයන් කතාබහට ලක් කරන වේදිකා නාට්ය, සංගීතය සහ වාර්තා ඡායාරූපකරණය සම්බන්ධයෙන් පුලිට්ස්ර් සම්මාන ත්යාග උළෙල ආරම්භ කලේ ඔහුගේ පුරෝගාමිත්වයෙනි.
Pulitzer Prizes හි උණුසුම් පුවත් ඡායාරූපකරණය (Breaking News Photography) කාණ්ඩයේ අවසන් නාමයෝජනා වෙත ශ්රී ලංකා ඡායාරූප පත්රකලාවේදියකු වන එරංග ජයවර්ධන ගේ නාමය එකතු වී ඇති අතර, ඒ මෙරට මතුවූ ආර්ථික-දේශපාලනික-සමාජීය අර්බුදය හමුවේ හටගත් ජන අරගලය තුළ විරෝධතාකරුවන් සහ පොලීසිය අතර වූ ගැටුම්, මහජන කෝපය, රජයේ ගොඩනැඟිලි අත්පත් කර ගැනීම, ජනාධිපති මන්දිරය අත්පත් කර ගැනීම සහ ජනතා ප්රීති ඝෝෂා ආදී කැපී පෙනෙන සිදුවීම් විශිෂ්ට ලෙස කැමරා කාචයේ සටහන් කර ගැනීමට අදාළව ය.
එරංග සමඟ අවසන් නාමයෝජනාවලට එක්වී ඇති අනෙකුත් ඡායාරූප පත්රකලාවේදීන් වන්නේ රෆික් මඛ්බුල් සහ ලින්සි අඩාරියෝ ය.
1978 අප්රේල් 11 වන දින උපත ලද එරංග ජයවර්ධන, තරුණ අවධියේදී ම ඡායාරූප පත්රකලාවේදයට ප්රවිශ්ට වන්නේ 1996 වර්ෂයේ ය. ඡායාරූප පත්රකලාවේදී ක්ෂේත්රයේ වසර 20 කට වැඩි කාලයක් පුරාවට අත්දැකීම් පිරි එරංග පාසල් වියේදී පටන් ම මෙරට ප්රධාන පුවත්පත් කිහිපයකටම සම්බන්ධ වෙමින් මාධ්ය කලාවට සක්රිය සහභාගීත්වයක් දැක්වූ චරිතයකි.
තම ඡායාරූප පත්රකලාවේදී ජීවිතය තුළ සමාජීය හා දේශපාලනික වශයෙන් උණුසුම් සිදුවීම් රැසක් කැමරා කාචයේ සටහන් කර ගැනීමට සමත්ව ඇති එරංග, ඇසෝසියේටඩ් ප්රෙස් (Associated Press) වෙත සම්බන්ධ වන්නේ 2002 වර්ෂයේ ය. 2004 සුනාමි ඛේදවාචකය, 30 වසරක සිවිල් යුද්ධය, මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය වීම්, පොදු රාජ්ය මණ්ඩලීය ක්රීඩා, ඔලිම්පික් ක්රීඩා, අයිසීසී ක්රිකට් ලෝක කුසලාන ඇතුළු දෙස් විදෙස් උණුසුම් අවස්ථා රැසකට ආවරණය ලබා දී ඇත.
කැලණිය විශ්වවිද්යාලයෙන් ඡායාරූපකරණය පිළිබඳ අධ්යාපනය හදාරා ඇති එරංග, ශ්රී ලංකාවේ කොළඹ විශ්වවිද්යාලයෙන් ආර්ථික සංවර්ධන, ගැටුම් සහ සාමය පිළිබඳ ශාස්ත්රපති උපාධිය හදාරා ඇත.
(තොරතුරු උපුටා ගත්තේ ලංකා නිවුස් වෙබ් හි ඉසුරු පරාක්රමගේ සටහනකිනි)
