අපේ රටේ බොහෝ ඉහළ තනතුරු සඳහා පත් කිරීම් සිදුකරන්නේ දේශපාලන මැදිහත් වීම මතය. එය ඕනෑම කෙනකු දන්නා කරුණකි. අමත්යාංශ ලේකම්වරයාගේ සිට කාර්යාලයීය සහායක තනතුරු දක්වා බොහෝ තනතුරු පත්වන්නේ දේශපාලන මැදිහත් වීම මතය. එය දශක කිහිපයක සිටම පැවතෙන තත්ත්වයකි.
නමුත් විශ්වවිද්යාල කුලපතිවරුන් උපකුලපතිවරුන් ඇතුළු අධ්යාපනය සම්බන්ධ උසස් තනතුරු සඳහා දේශපාලන අතපෙවීම් සිදුවන්නේ නම් එය බරපතළ තත්ත්වයකි. දැන් එම තත්ත්වයද වෙනස් වී ඇති බව පෙනී යන්නේ පසුගිය දිනවල වාර්තා වූ සිදුවීම් කිහිපයක් හේතුවෙනි. ඒ අතරින් පළමු සිදු වීම වූයේ කොළඹ විශ්වවිද්යාලයේ කුලපති තනතුර සඳහා පූජ්ය මුරුත්තෙට්ටුවේ ආනන්ද හිමියන් පත් කිරීමය. ජනාධිපතිවරයා විසින් සිදු කළ එම පත්කිරීමට විරෝධය පාමින් සරසවි සිසුන් පිරිසක් කුලපතිවරයා අතින් උපාධිය ලබා නොගැනීමද බොහෝ දෙනාගේ අවධානය දිනා ගත් සිදුවීමක් විය.
දැන් නැවත වරක් එවැනි දේශපාලන අතපෙවීම් පිළිබඳ කතාබහක් ආරම්භ වී ඇත්තේ වයඹ විශ්වවිද්යාලයේ උපකුලපතිවරයා පත් කිරීම සම්බන්ධවය. සාමාන්ය ක්රමවේදය අනුව සිදුවන්නේ විශ්වවිද්යාලයක උපකුලපති ධුරය සඳහා විශ්වවිද්යාල පාලක සභාවෙන් ලකුණු ලබා දෙන ක්රමවේදයක් අනුව තෝරා ගත් නම් කිහිපයක් ජනාධිපතිවරයා වෙත යොමු කිරීමය. ඒ අතරින් වඩාත් සුදුස්සා තෝරා පත් කරනු ලබන්නේ ජනාධිපතිවරයා විසිනි.
නමුත් වයඹ විශ්වවිද්යාලය සම්බන්ධයෙන් එම තත්ත්වය වෙනස් වී ඇත්තේ රජයට සම්බන්ධ දේශපාලනඥයන් විසින් ජනාධිපතිවරයාට ඒ සම්බන්ධව දිගින් දිගටම බලපෑම් එල්ල කිරීම මතය. පුරප්පාඩු වී ඇති වයඹ විශ්වවිද්යාලයේ උපකුලපති ධුරය සඳහා පාලක සභාව විසින් නිර්දේශ කළ නම් තුනක් ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාට යොමු කර ඇත. ඒ අතර සිටින මහාචාර්ය එච්.එම්.ඒ.හේරත් මහතා ඒ සඳහා පත් කරන ලෙස ජනාධිපතිවරයාට ඉල්ලීම් කරමින් රජයට සම්බන්ධ දේශපාලනඥයන් කිහිප දෙනකු යොමු කළ ලිපි ප්රසිද්ධියට පත් වීම දැන් දැඩි ආන්දෝලනයකට තුඩු දී ඇත.

ජනාධිපතිවරයාට පමණක් නොව අග්රාමාත්ය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාටද ඒ සම්බන්ධයෙන් ලිපි යොමු කිරීමට එම දේශපාලනඥයන් පියවර ගෙන ඇත. එම ලිපි මඟින් ඔවුන් ඉල්ලා ඇත්තේ හේරත් මහතා රජය පත් කිරීමට කැප වුණු අයෙකුවන බැවින් උපකුලපති ධුරය සඳහා ඔහුව පත් කරන ලෙසටය. එමෙන්ම හේරත් මහතා ඒ පිළිබඳව තමන්ගේ උදව් ඉල්ලා සිටි බවද ඇතැම් දේශපාලනඥයන් යොමු කළ ලිපිවල සඳහන්ව ඇත.
මේ ආකාරයෙන් ජනාධිපතිවරයාට සහ අගමැතිවරයාට දේශපාලනඥයන් යොමු කළ ලිපිවලින් කිහිපයක් දැන් ප්රසිද්ධියට පත් වී ඇත. පුත්තලම් දිස්ත්රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී රාජ්ය අමාත්ය සනත් නිශාන්ත, කුරුණෑගල දිස්ත්රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී රාජ්ය අමාත්ය ඩී.බී.හේරත්, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන් වන එච්.එම්.සමන්ප්රිය හේරත්, ගුණපාල රත්නසේකර, නාලක බණ්ඩාර කෝට්ටේගොඩ යන මහත්වරුන් මේ ආකාරයෙන් ඉල්ලීම් සිදු කරමින් ජනාධිපතිවරයාට ලිපි යොමු කර ඇත. ඊට අමතරව ශ්රී ලංකා පොදුජන ආචාර්යවරුන්ගේ සංගමයේ සභාපති ධම්මික වීරතිලක මහතා මෙන්ම වියත්මග සංවිධානයේ කුලියාපිටිය ශාඛාව මගින්ද මේ පිළිබඳව ඉල්ලීම කර ලිපි යොමු කර තිබීම විශේෂත්වයකි. පැවැති ක්රමය වෙනස් කරන බවට ජනතාවට පොරොන්දු වූ වියත්මග සංවිධානය විසින්ද මේ ආකාරයෙන් කටයුතු කිරීම දැන් බොහෝ දෙනාගේ දෝෂ දර්ශනයට හේතු වී ඇත.
එම ලිපි අතරින් ශ්රී ලංකා පොදුජන ආචාර්යවරුන්ගේ සංගමයේ සභාපති ජ්යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ධම්මික වීරතිලක මහතා යොමු කළ ලිපියේ සඳහන් කර ඇත්තේ එච්.එම්.ඒ.හේරත් මහතා තමන් සමඟ වර්තමාන ආණ්ඩුව පිහිටුවීම සඳහා විශාල කැපකිරීමක් සිදු කළ අයෙකුවන බැවින් වයඹ විශ්වවිද්යාලයේ උපකුලපති ධුරය ඒ මහතාට ලබා දීමට කටයුතු කරන ලෙසිනි.

මේ අතර මාතලේ දිස්ත්රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී නාලක බණ්ඩාර කෝට්ටේගොඩ මහතා ජනාධිපතිවරයා වෙත යොමු කළ ලිපියේ දක්වා ඇත්තේ එච්.එම්.ඒ.හේරත් මහතා වයඹ විශ්වවිද්යාලයේ තනතුර ලබා ගැනීමට බලාපොරොත්තුවන බවත් ඒ සඳහා තම සහාය අපේක්ෂා කරන බවත්ය. එබැවින් ඒ සඳහා අවශ්ය කටයුතු සම්පාදනය කර දෙන ලෙස ඔහු ජනාධිපතිවරයාගෙල් ඉල්ලා ඇත. වියත්මග සංවිධානය විසින් යොමු කළ ලිපියේ දක්වා ඇත්තේ හේරත් මහතා වියත්මග ක්රියාකාරී සාමාජිකයෙකුව කටයුතු කළ බව සැල කර සිටින බවය.
කෙසේ නමුත් විශ්වවිද්යාලයක උපකුලපති තනතුරක් සඳහා මේ ආකාරයෙන් දේශපාලන මැදිහත් වීම් සිදු කිරීම බොහෝ දෙනාගේ විවේචනයට හේතු වී ඇත. විද්වතුන්ගේ අදහස වී ඇත්තේ එය අධ්යාපනයේ කඩා වැටීමට හේතුවක් වනු ඇති බවය.
අධ්යාපනයෙන් සිදුවිය යුතුවන්නේ කොන්ද කෙළින් තබා ගත් ආත්මාභිමානයෙන් යුතු රටවැසියෙකු නිර්මාණය කිරීමය. නමුත් අප ජීවත්වන්නේ නිදහස් අධ්යාපනයේ ඉහළම ආයතනවන විශ්වවිද්යාලයක උසස්ම නිලයවත් දේශපාලන මැදිහත්වීමකින් තොරව ලබා ගත නොහැකි රටකය.
චන්දන පොන්නම්පෙරුම










