ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය දැනට දැඩි මූල්ය අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටින බවත්, ඉදිරි මාසයේදී 40% දක්වා විදුලි ගාස්තු වැඩිවීමක් ක්රියාත්මක කිරීමට සිදුවනු ඇති බවත් සන්ඩේ මෝනිං පුවත්පත වාර්තා කරයි.Sri Lanka Latest News
පෙබරවාරි මාසයේ සිදු වූ සැලකිය යුතු මූල්ය පාඩු හේතුවෙන් මෙම තත්ත්වය ඇති වී ඇතැයි විදුලිබල මණ්ඩල ආරංචි මාර්ග උපුටමින් එම වාර්තාව කියයි.
පෙබරවාරි මාසය සඳහා ලංවිමෙහි ආසන්න ලාභ/(අලාභ) ප්රකාශයෙන් රුපියල් මිලියන 11,367 ක සැලකිය යුතු අලාභයක් අනාවරණය වූ අතර එය පෙර කාලපරිච්ඡේදයට සාපේක්ෂව ආදායමේ 40.3% ක අඩුවීමකි.
සැලකිය යුතු ගිගාවොට් පැය 1,321 ක විදුලි බලයක් ජනනය කළද, මාසයේ මුළු ආදායම රුපියල් මිලියන 28,211 ක් පමණක් වූ අතර, එයින් රුපියල් මිලියන 26,211 ක් විදුලිය අලෙවියෙන් සහ රුපියල් මිලියන 2,000 ක් අනෙකුත් ආදායම් මාර්ගවලින් උපයා ඇත.
කෙසේ වෙතත්, විකුණුම් ස්ථානයේ මුළු පිරිවැය රුපියල් මිලියන 39,579 ක් වූ අතර, එයට උත්පාදනය, සම්ප්රේෂණය, බෙදා හැරීම සහ ආයතනික වියදම් ඇතුළත් වූ අතර එමඟින් ඒකකයකට රුපියල් 9.78/kWh ක අලාභයක් සිදුවිය.
ගිගාවොට් පැය 159ක් ජනනය කළ CEB Thermal සමාගමට රුපියල් මිලියන 7,247ක මුළු පිරිවැයක් දැරීමට සිදු වූ බවත්, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ඒකකයකට රුපියල් 45.44/kWh ක පිරිවැයක් දැරීමට සිදු වූ බවත් තවදුරටත් අනාවරණය වේ.
අනෙක් අතට, CEB ගල් අඟුරු සමාගම රුපියල් මිලියන 8,238 ක මුළු පිරිවැයකින් ගිගාවොට් පැය 433 ක් ජනනය කර ඇති අතර, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ඒකකයකට රුපියල් 19.02/kWh ක පිරිවැය බෙහෙවින් අඩු විය.
පෙබරවාරි මාසයේ විදුලි උත්පාදනය සඳහා බර තැබූ සාමාන්ය පිරිවැය රු. 23.03/kWh ලෙස ගණනය කර ඇති අතර, එය සාමාන්ය විකුණුම් මිල වන රු. 22.55/kWh ට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ අගයක් ගන්නා අතර එමඟින් විදුලිබල මණ්ඩලයේ මූල්ය හිඟය තවත් උග්ර විය.
ඉහළ උත්පාදන පිරිවැයට අමතරව, ලංවිම ගිගාවොට් පැය 158 ක පද්ධති පාඩු අත්විඳ ඇති අතර එය මුළු උත්පාදනයෙන් 12% ක් වන අතර එමඟින් විකිණීමට ඇති විදුලි ප්රමාණය තවදුරටත් අඩු විය.
රුපියල් මිලියන 30,384 ක මුළු උත්පාදන පිරිවැය සහ රුපියල් 6.24/kWh ක බරිත සාමාන්ය පිරිවැය බලපෑම (CEB ගල් අඟුරු වලින් 18.32% ක දායකත්වයක් සහිතව) සමඟ ඒකාබද්ධව, සංඛ්යාලේඛනවලට අනුව, CEB මූල්යමය වශයෙන් අවිනිශ්චිත තත්වයක පවතී.
ජනවාරි මාසයේදී, ශ්රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව (PUCSL) සිකුරාදා (14) මධ්යම රාත්රියේ සිට ක්රියාත්මක වන පරිදි 2025 පළමු භාගය සඳහා සියලුම කාණ්ඩ සඳහා සාමාන්යයෙන් 20% ක විදුලි ගාස්තු අඩු කිරීමක් අනුමත කර නිර්දේශ කළේය.
පුළුල් මහජන උපදේශනවලින් පසුව මෙම තීරණය ගත් අතර, පවතින ආර්ථික අභියෝග මධ්යයේ පාරිභෝගිකයින් මත මූල්ය බර ලිහිල් කිරීමේ අවශ්යතාවය PUCSL විසින් උපුටා දක්වන ලදී.
ඊට වෙනස්ව, ජනවාරි සිට ජුනි දක්වා කාලය සඳහා “ආන්තික ආදායම් අතිරික්තයක්” ලෙස හැඳින්වූ දෙය මත පදනම්ව, 1.02% ක අඩු කිරීමක් පමණක් කළ හැකි බව CEB මුලින් ප්රකාශ කර තිබුණි.
පුරෝකථනය කරන ලද අතිරික්තය පවා “දෝෂ සීමාව තුළ” පවතින බවට තර්ක කරමින්, විදුලිබල මණ්ඩලය පවතින තීරුබදු ව්යුහය පවත්වා ගැනීමට පවා යෝජනා කළේය.
කෙසේ වෙතත්, මණ්ඩලය තුළ, විශේෂයෙන් එහි ඉහළ කළමනාකාරිත්වයේ විරෝධය නොතකා, PUCSL විසින් CEB හි ඉදිරිපත් කිරීම පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක ඇගයීමක් සිදු කරන ලද අතර අවසානයේ 20% ක අඩු කිරීමක් නිර්දේශ කරන ලදී.
PUCSL විසින් කරන ලද ගණනය කිරීම් වලට අනුව, වසරේ පළමු භාගයේදී ලංවිම සඳහා රුපියල් බිලියන 44 ක ආදායම් අතිරික්තයක් පුරෝකථනය කරන ලදී.
මේ අතර, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) සමාලෝචනය ළඟා වෙත්ම, 2025 සඳහා වන දෙවන යෝජනාව PUCSL වෙත ඉදිරිපත් කිරීමට CEB සූදානම් වන බව ද වාර්තා වේ.
ශ්රී ලංකාව, PUCSL විසින් තීරුබදු 20% කින් අඩු කිරීමෙන් පසුව, ව්යුහාත්මක මිණුම් ලකුණක් උල්ලංඝනය කරමින් සිටින බවට IMF අනතුරු අඟවා ඇති අතර, එමඟින් මණ්ඩලයට පාඩු සිදුවිය හැකි අතර IMF වැඩසටහන යටතේ විදුලිය පිරිවැය නිරෑපිත විය යුතු බවට වන අවශ්යතාවය උල්ලංඝනය විය හැකිය.
ජූලි මාසය වන විට මුලින් ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිත තීරුබදු සංශෝධන යෝජනාව, දැන් අප්රේල් මාසයේදී ඉදිරිපත් කිරීමට අපේක්ෂා කරන අතර, IMF දූත පිරිසක් සමාලෝචනයක් සඳහා ශ්රී ලංකාවට පැමිණීමට නියමිතය.
කර්මාන්ත මාර්ගෝපදේශ යටතේ සෑම මාස තුනකට වරක් ගාස්තු සංශෝධනය කළ යුතු බව බලශක්ති අමාත්ය කුමාර ජයකොඩි සිකුරාදා (14) පාර්ලිමේන්තුවට පැවසීය. ඊළඟ කාර්තුව සඳහා දෙවන ගාස්තු යෝජනාව ඉදිරිපත් කිරීමට පෙර මාර්තු හෝ අප්රේල් මැද භාගය වන විට විදුලිබල මණ්ඩලය ගාස්තු වෙනසෙහි සම්පූර්ණ බලපෑම තක්සේරු කරනු ඇත.
වත්මන් ගාස්තු වලින් ලැබෙන ආදායම, ඉන්ධන පිරිවැය, වර්ෂාපතනය, ජල විදුලි ගබඩා පුරෝකථනයන්, නඩත්තු කාලසටහන්, පොලී අනුපාත, ආර්ථික ප්රක්ෂේපණ සහ අපේක්ෂිත බලශක්ති ඉල්ලුම ඇතුළු විවිධ සාධක ලංවිම විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද තීරුබදු යෝජනාව මගින් සලකා බලනු ඇති බව ජයකොඩි මහතා පැවසීය.
ලංවිම සභාපති ආචාර්ය තිලක් සියඹලාපිටිය මහතා සම්බන්ධ කර ගැනීමට ගත් සියලු උත්සාහයන් අසාර්ථක විය.
ලංවිම මාධ්ය ප්රකාශක ධම්මික විමලරත්න මහතා සම්බන්ධ කරගත් විට, එවැනි වැඩිවීමක් පිළිබඳව තමා නොදන්නා බවත්, මණ්ඩලය සමඟ ඒ පිළිබඳව සත්යාපනය කිරීමට අවශ්ය බවත් පැවසීය. කෙසේ වෙතත්, විමලරත්නගෙන් වැඩිදුර ප්රතිචාරයක් නොලැබුණි.
